Aresztowania zaczęły się przed północą, w Gliwicach zatrzymano około 100 osób. Tak było 35 lat temu

Sroga zima, koksiaki (zwane też koksownikami) na ulicach, patrole żołnierzy i milicji, głuche telefony oraz internowania – to główne skojarzenia z początkiem stanu wojennego.

13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski wygłosił swoje najsłynniejsze przemówienie.

Podwaliny pod tak potężną operację, jaką jest wprowadzenie stanu wojennego, zabrały kilka, a według niektórych źródeł, nawet kilkanaście miesięcy. Ostatnie dni przed niedzielą 13 grudnia wspomina Bogusław Tracz, historyk z katowickiego Instytutu Pamięci Narodowej.

– Trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników. Wtedy Gliwice miały ponad 200 tys. mieszkańców, o wiele więcej niż obecnie.

Były również silnym ośrodkiem wojskowym. Stacjonowały tu wojska obrony przeciwlotniczej, piechota, wojska pancerne i Górnośląska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza. Przygotowania rozpoczęto już 11 grudnia, w piątek. Wszyscy oficerowie wojska zostali wezwani do swoich macierzystych jednostek ? tłumaczy Tracz.

Wojsko zostało postawione na nogi, ale żołnierze nie wyszli z koszar. W sobotę przed godziną 16.00, do Komendy Wojewódzkiej MO w Katowicach dotarł telegram o kryptonimie ?Synchronizacja?. Przypuszcza się, że kilkadziesiąt minut później dotarł on do Gliwic.

Wieczorem około godziny 21.00, rozpoczęła się druga część operacji.

Wyłączono telefony, a wojsko zajęło Pocztę Główną przy ul. Dolnych Wałów.

– Około godziny 23.00 zaczęto aresztowania najważniejszych działaczy struktur związkowych, opozycyjnych względem partii. W całym województwie zatrzymano kilkaset osób. W Gliwicach było to około 100 osób, może więcej ? dodaje Bogusław Tracz.

W niedzielę, od 6.00 rano Polskie Radio rozpoczęło nadawanie przemówienia generała Jaruzelskiego.

Z pierwszymi dniami stanu wojennego w Gliwicach kojarzą nam się głównie wyłączone telefony oraz liczne patrole na ulicach miasta. Mało kto jednak pamięta, że ulicami Gliwic przejechały czołgi.

– Faktycznie, czołgi przejeżdżały przez miasto. Wiemy, że zaczęły strajkować kopalnie m.in. w Jastrzębiu oraz KWK Wujek w Katowicach, gdzie zginęło dziewięciu górników. Władza obawiała się, że może dojść do strajków solidarnościowych w innych kopalniach, więc 16 grudnia wieczorem urządzono demonstrację siły.
– Czołgi wyjechały z jednostki wojskowej przy dzisiejszej ulicy Andersa. Jechały przez plac Bohaterów Stalingradu, dalej koło Politechniki, aż pod Kopalnię Sośnica. To wzbudziło strach wśród gliwiczan. Te czołgi nie wszędzie potrafiły dobrze wchodzić w zakręty. Na rogu dzisiejszego placu Piłsudskiego, koło banku stały kwietniki, które zostały całkowicie zmiecione przez czołgi ? wspomina Bogusław Tracz.

Michał Pac-Pomarnacki /na podst. opracowania archiwalnego
Fot. p. Damian

Sortuj wątki:   od najnowszych   |  chronologicznie  |  najwyżej ocenione
Anonimowo
Anonimowo

Bo gdyby nie ten stan wojenny, to byś teraz szczylu po rosyjsku pisał.

05
05

Pociotków sbeckich nie brakuje, jednym z nich jest @anonim. Po 35 latach swołocz podnosi głowę.

Anonimowo
Anonimowo

Dzięki Niemu można było rozmawiać a nie rzucać płytami chodnikowymi.

pęknięta żyłka
pęknięta żyłka

Mniej nienawiści i fanatyzmu, więcej rozumu, chciałoby się rzec.

Anonimowo
Anonimowo

Jaruzelski był jednym z najmądrzejszych polityków jakich ten kraj kiedykolwiek zrodził. Dobrze znał mentalność swoich rodaków i ich skłonność do skakania sobie do gardeł. Gdyby nie wziął tałatajstwa „za mordę”, przemiany ustrojowe, których przeciwnikiem nie był, przybrałyby znacznie mniej łagodną formę.

Ostatni Sprawiedliwy
Ostatni Sprawiedliwy

@Anonim: Może jeszcze napiszesz że Kiszczak był patriotą tak samo jak Stefan Michnik (Szechter), Julia Brystiger (Krwawa Luna) , Józef Różańskia (Józef Goldberg) , Wolińska, Stanisław Supruniuk …. i setki innych?

Xsenofob
Xsenofob

To byli patrioci, ale sowieccy. W Polsce tylko pełnili obowiązki Polaków (PO Polaków)

Anonimowo
Anonimowo

Kiszczaka nie oceniam, bo nie znam jego biografii. Natomiast gen. Jaruzelski patriotą był niewątpliwie i to wielkim. Oj żeby dzisiaj tacy byli. Mówcie co chcecie, ale dzisiejsi „patrioci” do pięt mu nie dorastają.

HA HA HA
HA HA HA

Pan panie ostatni sprawiedliwy pomylił ludzi oraz epoki.

Ostatni Sprawiedliwy
Ostatni Sprawiedliwy

@Anonim – Oglądnij dokument „Towarzysz Generał”, tak wielu historyków nie myli się.

Dzidka Dzidt-Jagoszewska

24.10 karetka pod domem Piotrze choc nie ma Ciebie z nami pamietamy

Ampuła
Ampuła

Przybyła nowa scena do komediodramatu: Najgroźniejszy Opozycjonista, Którego Nie Internowano Bo Akurat Spał, ogłasza dziś, że przewidział wprowadzenie stanu wojennego. W pisemnym dziele.
Lista lektur obowiązkowych nie jest z gumy – jedna z bajek Pana Perrault będzie musiała się ewakuować.
To nie pieśni zew „nie zna granic ni kordonów”. To tupet i hucpa nie znają.

ble
ble

POsterunkowy Ampuła dorabia do emerytury, przecież wysokie jeszcze macie?

Urko
Urko

Początek stanu wojennego ? Dostałem opiernicz od ojca o 9.00, że telewizor zepsułem :-)

EwG
EwG

Ja tez-tylko od matki.A potem nagle Jaruzel przemowil i przestraszylam sie.Pytalam jej czy to wojna?Ech…

Halina Anna Kucypera

Pamiętam…

Magdalena Machel

pewnie, że pamiętam

Richard Koziolek

Mieszkalem wtedy na ul. Kochanowskiego widzialem jak wieczorem kolumna czolgow jechala, skrecili na ul. Rybnicka. Jechali dalej w kierunku na Rybnik.

Anonimowo
Anonimowo

Tak było w styczniu 1945

Mirosława Dąbrowska

Pamiętam. Miałam urodziny i przyjechały tylko dwie koleżanki. Płakałyśmy…

Magdalena Machel

Wszystkiego najlepszego :D

Mirosława Dąbrowska

Dziękuję :D

ta z sikornika
ta z sikornika

PODLOTEK chyba jeszcze masz pieluchy i mleko pod nosem , jezeli piszesz coś takiego ! Gdyby nie ta HISTORIA to teraz za wolne slowa siedzialbys za kratkami ! TERAZ MOŻESZ PISAĆ CO CI SLINA NA JĘZYK PRZYNIESIE , kiedys trzymalbyś język za zębami !!!! bo wylądowałbyś za kratkami ! DOBRZE CI TERAZ PRZED TELEWIZOREM i w luksusach ??? kidyś nawet bys nie wiedzial ,co to np kiwi ! OCZYWISCIE NIE PAMIETASZ SKLEPOW , gdzie stal tylko ocet i wszystko trzeba bylo wywalczyc i odstać w kolejkach ! TYLKO TAKI IGNORANT bez szarych komorek ogl cos takiego napisać !!!!

Ampuła
Ampuła

Asie wywiadu, ja mam do emerytury równie daleko, co ty do rozumu. Jednakże nie tylko popieram redukcję emerytur ubeckich do poziomu ustawowo najniższego, ale postuluję rozszerzenie tej akcji na wszystkich, którzy byli w PZPR. Odwagi, karzełki na drabinkach!

atris
atris

Ocho, aleś Ampuła pojechał! Jak by to zrobili to 1/3 aktywistów platformy dostałaby emerytury w wysokości 1500 zł.

Ampuła
Ampuła
Przyjrzyj się PiSoidom i ich geriatrycznych aktywistom na wiecach, pochodach i procesjach religijno-państwowych Z czystej statystyki wyjdzie, że z 3/4 tego towarzystwa było w PZPR. Jeżeli państwo ma hurtowo mścić się na emeryturach nawet tych służbistych mundurowców i cywilnych ubeków, którzy winy próbowali odkupić uczciwą pracą i służbą w wolnej Polsce, to dlaczego nie potraktować tak samo kompletu „Płatnych Zdrajców Pachołków Rosji”, którzy w szeregi partii zapisani z oddaniem oklaskiwali na pochodach Stalina, Gierka i Jaruzela, a potem, podeptawszy legitymacje, wiwatowali na widok Złotego Cielca z Watykanu i dowolnego z Kaczyńskich na dowolnym urzędzie. Byłoby sprawiedliwie do kości. Tu karzełkom… Czytaj więcej »
Doc Grong

… tak, tego nastepnego dnia bylem w moim biurze Energopomiaru na Sowinskiego… moj szef wszedl i powiedzial: „stoimy”… „wojna?”… ???

Sławomir Pilx

Może i niesmak był , mnie nie pałowano i przeżyłem stan wojenny

Krzysztof Frankowski

ja znam tylko z opowiadań rodziców gdyż byłem za mały

Patataj
Patataj

Wóz opancerzony stał obok skrzyżowania Bojkowskiej z Pszczyńską – tam wtedy bieg kończył tramwaij ‚2’. Nie pamiętam jak długo stał ale na pewno wiele dni.

Jarek Ryziński

Ciekawe kiedy ktoś zapyta gdzie to jest

Zuzanna Janocha

Pamietam, Rano szłam dopracy. Pełno wojska

Anonimowo
Anonimowo

W niedzielę do pracy ?

beton
beton

Do Żabki ;)

Piotr Las

Skrzyżowanie Kościuszki z Sobieskiego. W lewym górnym rogu mamy kawałek Szpitala Miejskiego.

DżejmsBłąd
DżejmsBłąd

W 1981 roku szpital posiadał ogrodzenie :)

Alicja Ala

Tadeusza Kościuski, skrzyzowanie z Sobieskiego obok szpitala.

Gosia Kuźmińska

To samo było w Rybniku i praktycznie w każdym większym mieście

kolik
kolik

Bo nikt nikogo na ulicach nie rozjeżdżał i nikt do nikogo nie strzelał! Bajki z tamtych czasów można dołączyć do tych jak to dziadek dał w pysk esesmanowi !

dex
dex

Mamy wolność słowa, ale są pewne granice. Póki co, publiczne zakłamywanie historii nie jest przestępstwem. Ale może zainteresować odpowiednie instytucje, chociażby IPN, które zaproszą delikwenta na spotkanie. Pogadają, zobaczy się, czym kierował się delikwent, który PUBLICZNIE neguje i ośmiesza zbrodnie na narodzie. Dlatego panie Kolik, jak pana wpis zgłosiłem do tej instytucji.

kolik
kolik

Delikwentem to jesteś ty,bo próbujesz okłamywać historię! Podaj mi jeden przykład, jak to w Gliwicach polała się krew przy wprowadzeniu stanu wojennego !?

Forisa
Forisa

Gliwice to nie Polska… moj Kuzyn zginąl na Wujku…

don
don

A dlaczego tylko w Gliwicach? A może tylko na Szobiszowicach? A może tylko na ul. Powstańców? Dla twojej informacji, twój bohater, szeregowy Jaruzel, ogłosił stan wojenny na terenie całego kraju. Wojsko ludowe, milicja, ubecja, zomo przystąpiły do krwawej pacyfikacji narodu używając całego dostępnego arsenału wojskowego na terenie całego kraju, nie tylko w Gliwicach.

Husaria
Husaria

Ha ha! Panie ‚don’, ale z pana głupek :))

Krycha
Krycha

To były straszne dni i miesiące…..ale pisanie o „krwawej pacyfikacji narodu” uważam za mocno przesadzone.

Gen.
Gen.

Dziś powinni wyłapać tych wszystkich w rurkach i z kokami na łbach .

Bogusia Szymura

Mieszkałam wtedy na przeciw jednostki WOP , wszystko pamietam , czołgi na ulicach i ten strach

Ampuła
Ampuła

Należy pochylić głowę wobec każdej kropli krwi i łzy, jaką stan wojenny utoczył z Polaków. Jednak jak na ogólnokrajowy zasięg i czas trwania, to nie jest to wydarzenie wyjątkowo dramatyczne na naszej narodowej skali. Co więcej, zaczyna się jego przekształcanie w komediodramat. Dziś okazuje się, że w stanie wojennym nikt nie narażał się tak, jak Wódz Spoczywający pod Pierzyną. Prokurator stanu wojennego przekonuje dewotów w Radio Maryja, że był duchowym opozycjonistą i ordery od WRON-u przyjmował w geście protestu.
Blisko wieczór gadających zwierząt, więc już cuda, cuda ogłaszają.

Były UBek
Były UBek

W Gliwicach aresztowano raptem 76 osób w tym 4 (pomyłkowo)bezpodstawnie ,które po trzech dniach zwolniono.Z rozbawieniem przyjmuję obecne deklaracje bojowników z urojenia o ich ówczesnej walce.Ciekawe z kim walczyli ? Z nami ? Z nami z reguły współpracowali.

don
don

No proszę, komentarz ofiary stanu wojennego wykasowany. Ale komentarze UBeka, naigrawającego się z dramatu tamtych lat zostawiony. Brawo redakcja.

Były UBek
Były UBek

@don.Gdzie w moim komentarzu znalazł Pan naigrywanie się ? Proszę o przytoczenie tego fragmentu komentarza.Napisałem prawdę i tylko prawdę.A,że ona niektórych (również w Gliwicach)boli.No cóż ktoś napisał: nic nie boli tak jak życie.Zwłaszcza życie szczurów i zdrajców wszelkiego rodzaju.Z tej czy drugiej strony ówczesnej barykady.

motor
motor

Nie mogę, UBek na forum pisze o prawdzie i zdrajcach i jeszcze ma same plusiki. Widać, jaki ten kraj jest chory, szczególnie, jaki zryty beret ma społeczeństwo.

Anonimowo
Anonimowo

Minusiki macie raczej za jad, toczenie piany z ust i mowę nienawiści, nie za treść.

Analityk
Analityk

Piasł prawdę.Dałeś minusa, bo po przeczytanu nicka już się ustosunkowałeś.Nie do komentarza a nicka.Gdyby się podpisał pod tym samym tekstem np.chłopak z etosu dałbyś plusa.

Ostatni Sprawiedliwy
Ostatni Sprawiedliwy

@Były UBek: Dobrze że przyznajesz ze pracowali, bo pracowali, nawet bardzo sumiennie tak jak Wałęsa.

Były Ubek
Były Ubek

Oczywiście jak rozumiem chciałeś napisać współpracowali.

ble
ble

pozdrowienia kieruje się do kogoś, do kogo ma się szacunek, jak nie łapiesz tego niuansu, to do psychologa ale nie resortowego

ble
ble

i to jest najgorsze u UBEctwa taka buta do samej śmierci, widać, że was rekrutowali z najgorszych wiejskich prymitywów, co to nie miało nic do stracenia, a diabłu by skórę sprzedało, żeby z gnoju wyszło na świat

Były UBek
Były UBek

Mnie rekrutowano z tzw.inteligencji pracującej.

ble
ble

przecież ty jesteś dorabiającym studencikiem za 3 zł od zdania może się przyznaj z jakiego lewackiego grantu ci płacą prawdziwi ubecy mają teraz min. 60-tkę i wątroby opuchłe od zalewania robaka

Były Ubek
Były Ubek

@ble.Mam lat 67.Alkohol (winko)pijam jedynie okazyjnie.Z resortowym pozdrowieniem.

ble
ble

tyle jednostek wojskowych, zakłady zbrojeniowe, politechnika, stąd większe zagęszczenie konfidentów na m2 niż gdzie indziej i dlatego w tym mieście takie cuda na kiju po dzien dzisiejszy

Nowy
Nowy
Pamiętam jak będąc dzieckiem, nie raz doświadczyło się działania gazu łzawiącego, siedząc w domu. Na szczęście te czasy minęły i chwała wszystkim, którzy się przyczynili, że minęły. Czytając te wypowiedzi, aż strach bierze. Tyle na przestrzeni lat/wieków wycierpieliśmy, jednak nic nas nie nauczyły te lata, nadal wylewamy sobie żółć na głowę i jesteśmy wrogo nastawieni względem rodaka?? Czy wolność, którzy dla nas inni wywalczyli, jest po to, abyśmy nadal skakali sobie do gardeł?? Czy nie mamy powodu, abyśmy cieszyli się i patrzyli w przyszłość z większym optymizmem?? Oczywiście, nie zapominajmy o naszej historii i o tragedii, którą nasi przodkowie przeżyli,… Czytaj więcej »
ja234
ja234

Całe szczęście, że to warcholstwo wtedy spacyfikowali.
Gdyby nie, to dopiero byłoby tyłem do przodu i na wstecznym

Bożena Joanna Kasperczyk

Doskonale pamietam Zwłaszcza niedzielny poranek, kiedy to zrozpaczona sąsiadka (starsza pani) waląc w drzwi, płacząc oznajmiła nam, ze mamy wojnę! Trudno było jej wytłumaczyć, ze to cos innego (tak bardzo się bała po swoich wojennych przeżyciach). Poszliśmy na spacer – miasto było pełne żołnierzy, czołgów. Byliśmy przerażeni tym, co może się jeszcze wydarzyć

wpDiscuz