{"id":40503,"date":"2012-04-03T01:13:01","date_gmt":"2012-04-02T23:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=40503"},"modified":"2016-12-29T00:22:31","modified_gmt":"2016-12-28T23:22:31","slug":"siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/","title":{"rendered":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a><\/div><\/div>

\"\"“…Dzi\u015b w oczy rzucaj\u0105 si\u0119 tylko billboardy, reklamy i afisze, nad kt\u00f3rymi nikt ju\u017c nie panuje. <\/h4>\n

Teoretycznie w mie\u015bcie obowi\u0105zuj\u0105 zasady reguluj\u0105ce rozmieszczenie reklam, w praktyce nikt tych zapis\u00f3w jednak nie egzekwuje” – pisze Andrzej Wawrzyczek<\/strong> w artykule, kt\u00f3ry mamy nadziej\u0119 b\u0119dzie pocz\u0105tkiem powa\u017cnej dyskusji o estetyce naszego miasta.<\/p>\n

————————————————
\nMieszkamy w nowoczesnym, pr\u0119\u017cnie rozwijaj\u0105cym si\u0119 mie\u015bcie. Inwestorzy, jak to si\u0119 zwyk\u0142o mawia\u0107, pchaj\u0105 si\u0119 do nas drzwiami i oknami. Mieszka\u0144cy wr\u0119cz przeciwnie – wyje\u017cd\u017caj\u0105. Miasto ka\u017cdego roku notuje spadek populacji. Dlaczego?
\n\"\"Powod\u00f3w jest wiele: ujemny przyrost naturalny, wysokie ceny nieruchomo\u015bci czy emigracja zarobkowa. Tym, co zniech\u0119ca do mieszkania w Gliwicach jest te\u017c jednak brzydota tego miasta. Tak, brzydota. Nie boj\u0119 si\u0119 tego powiedzie\u0107. Nasze miasto dynamicznie si\u0119 rozwija, oferuje wysokop\u0142atne miejsca pracy i coraz ciekawsz\u0105 ofert\u0119 sp\u0119dzania wolnego czasu, ale do estetyki w\u0142adze Gliwic nie przyk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie. Stwierdzam to z \u017calem, ale tak\u017ce z nadziej\u0105, \u017ce co\u015b si\u0119 mo\u017ce zmieni. Dlatego pozwol\u0119 sobie poni\u017cej przytoczy\u0107 list\u0119 siedmiu gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych.<\/p>

\"\"<\/a><\/div><\/div>\n

W cyklu “MOIM ZDANIEM…” publikujemy artyku\u0142y os\u00f3b publicznych, dziennikarzy lokalnych medi\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w. Opinie nie musz\u0105 by\u0107 zbie\u017cne z pogl\u0105dami naszej redakcji, uwa\u017camy jednak, \u017ce o sprawach wa\u017cnych dla Gliwic dyskutowa\u0107 zawsze warto, do czego oczywi\u015bcie zach\u0119camy, licz\u0105c na kolejne g\u0142osy…<\/p><\/blockquote>\n

Grzech pierwszy: bylejako\u015b\u0107<\/h3>\n

Je\u015bli spr\u00f3bujecie zapyta\u0107 prezydenta Zygmunta Frankiewicza o estetyk\u0119, odbijecie si\u0119 niestety od muru oboj\u0119tno\u015bci. Wiem, bo pr\u00f3bowa\u0142em to robi\u0107 wielokrotnie.
\nPo raz ostatni rzecz tyczy\u0142a si\u0119 nowej plomby przy ulicy Miko\u0142owskiej. Chodzi o t\u0119 oszpecon\u0105 w\u015bciekle czerwonymi balkonami. Pierwotnie elewacj\u0119 tworzy\u0107 mia\u0142y skromne, przeszklone loggie. Niestety, pod byle pretekstem zast\u0105piono je jakim\u015b pseudo modernizmem. \"\"Gdy zapyta\u0142em prezydenta, czy elewacja mu si\u0119 podoba, odpar\u0142 jedynie: “Podoba mi si\u0119 zabudowywanie plombami takich wolnych teren\u00f3w, jak ten. A na temat gustu si\u0119 nie wypowiadam, bo ka\u017cdemu co innego si\u0119 podoba”. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: nie wa\u017cne, czy budujemy \u0142adnie czy brzydko, byle\u015bmy budowali.
\nOczywi\u015bcie, gusta bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne – najcz\u0119\u015bciej niestety dosy\u0107 niskie – ale s\u0105 te\u017c pewne og\u00f3lnie przyj\u0119te kanony pi\u0119kna i centrum nowoczesnego miasta powinno si\u0119 w nie wpisywa\u0107. <\/p>\n

Skoro szczycimy si\u0119 mianem miasta inteligencji, to powinni\u015bmy r\u00f3wnie\u017c trzyma\u0107 pewien poziom estetyki, a nie pozostawia\u0107 wygl\u0105du miasta przypadkowi lub, co gorsza, schlebia\u0107 najni\u017cszym gustom. A skoro ju\u017c o najni\u017cszych gustach mowa…<\/p>\n

Grzech drugi: jarmarczno\u015b\u0107 <\/h3>\n

Gdyby zapyta\u0107 w\u0142adze naszego miasta o naj\u0142adniejszy element przestrzeni publicznej, wskaza\u0142yby zapewne na rze\u017aby kwiatowe. To jest zdecydowany hit ostatnich lat. Niewiele os\u00f3b wie, \u017ce pomys\u0142 przyw\u0119drowa\u0142 do nas z Rybnika, gdzie na rondach czy skwerach podziwia\u0107 mo\u017cna mi\u0119dzy innymi kwiecistego pawia czy wiklinowe kaczki. W ca\u0142ym Rybniku tego typu kompozycje s\u0105 bodaj\u017ce trzy albo cztery. W sam raz, \u017ceby zaskoczy\u0107 przypadkowego przechodnia, doda\u0107 przestrzeni publicznej oryginalno\u015bci, ale jednocze\u015bnie jej nie przyt\u0142oczy\u0107 i nie zbanalizowa\u0107. <\/p>\n

W Gliwicach rze\u017ab pocz\u0105tkowo te\u017c by\u0142o tylko kilka. Niestety pad\u0142y ofiar\u0105 w\u0142asnej popularno\u015bci.<\/h4>\n

Gliwiczanie przyj\u0119li je na tyle ciep\u0142o, \u017ce w kolejnym roku pojawi\u0142o si\u0119 kilka kolejnych, a potem jeszcze kilka i nast\u0119pne.
\n\"\"Obecnie, jak dowiadujemy si\u0119 ze strony internetowej Miejskiego Zarz\u0105du Us\u0142ug Komunalnych, rze\u017ab jest 19, a wiosn\u0105 pojawi\u0105 si\u0119 kolejne trzy. A \u017ce projektowaniem rze\u017ab zajmuj\u0105 si\u0119 sami pracownicy MZUK-u, tote\u017c szybko wyczerpa\u0142y im si\u0119 ciekawe i w miar\u0119 estetyczne projekty. Kolejne anonsowane konstrukcje nie budz\u0105 ju\u017c wi\u0119c zachwytu, ale salwy \u015bmiechu lub w najlepszym razie u\u015bmiechy politowania. W okolicach strefy przemys\u0142owej stan\u0119li kolarze, kt\u00f3rzy – na pierwszy rzut oka – bardziej przypominaj\u0105 kaktusy, ni\u017c ludzi. Najnowszym pomys\u0142em jest natomiast zbudowany z kwiat\u00f3w… czo\u0142g. Mo\u017cna si\u0119 \u015bmia\u0107, \u017ce w ko\u0144cu zi\u015bci si\u0119 marzenie hipis\u00f3w, kt\u00f3rzy wszystkie czo\u0142gi najch\u0119tniej przerobiliby na kwietniki, mo\u017cna te\u017c jednak i p\u0142aka\u0107, \u017ce w\u0142adze miasta i podleg\u0142y im MZUK \u015blepo brn\u0105 w tego typu jarmarczne ozdobniki, kt\u00f3re pasuj\u0105 do naszego miasta, jak sanda\u0142y do garnituru. <\/p>\n

Wspomnia\u0142em w poprzednim akapicie o og\u00f3lnie przyj\u0119tych kanonach pi\u0119kna. Jednym z takich kanon\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie subtelna elegancja. Miejska przestrze\u0144 publiczna powinna raczej przypomina\u0107 dobrze skrojony garnitur, a nie hawajsk\u0105 koszul\u0119. <\/p>\n

Grzech trzeci: chaos<\/h3>\n

Gliwice s\u0142usznie szczyc\u0105 si\u0119 swoj\u0105 blisko 800-letni\u0105 histori\u0105. Niewiele jest na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku miast, kt\u00f3re mia\u0142yby \u015bredniowieczne korzenie i \u015bredniowieczne zabytki. Niewiele jest te\u017c miast, kt\u00f3re z takim lekcewa\u017ceniem do tych zabytk\u00f3w podchodz\u0105.
\nNajstarsza w Gliwicach \u015bwi\u0105tynia, pami\u0119taj\u0105cy pi\u0119tnaste stulecie ko\u015bci\u00f3\u0142 rektorski \u015bw. Bart\u0142omieja, zosta\u0142 zupe\u0142nie niedawno zas\u0142oni\u0119ty przez trzy gigantyczne billboardy. Tablice reklamowe postawi\u0142 prywatny w\u0142a\u015bciciel pobliskiego budynku. W okolicy podobnych plansz jest zreszt\u0105 znacznie wi\u0119cej. Nie wszystkie s\u0105 prywatne. Tu\u017c obok, i tak niezbyt udan\u0105, TBS-owsk\u0105 kamienic\u0119, szpeci jeszcze mniej udany TBS-owski billboard. <\/p>\n

\"\"Dlaczego w\u0142adze miasta zlecaj\u0105c plan zagospodarowania przestrzennego dla tej cz\u0119\u015bci miasta nie zadba\u0142y o krajobrazow\u0105 ochron\u0119 cennego zabytku? Prezydent rzek\u0142by pewnie, \u017ce o gustach si\u0119 nie dyskutuje. Po co zachwyca\u0107 si\u0119 gotyckim ko\u015bcio\u0142em, skoro mo\u017cna cieszy\u0107 oczy widokiem billboardu? To oczywi\u015bcie tylko najbardziej jaskrawy przyk\u0142ad problemu, kt\u00f3ry tak naprawd\u0119 trapi ca\u0142e miasto. <\/p>\n

Chaos reklamowy to taki miejski nowotw\u00f3r, kt\u00f3ry rozwijaj\u0105c si\u0119 w zastraszaj\u0105cym tempie, stopniowo je zabija.<\/h4>\n

Kiedy\u015b przechadzaj\u0105c si\u0119 ulicami Gliwic mo\u017cna by\u0142o zachwyca\u0107 si\u0119 wysokiej jako\u015bci architektur\u0105, dzi\u015b w oczy rzucaj\u0105 si\u0119 tylko billboardy, reklamy i afisze, nad kt\u00f3rymi nikt ju\u017c nie panuje. Teoretycznie w mie\u015bcie obowi\u0105zuj\u0105 zasady reguluj\u0105ce rozmieszczenie reklam (zabrania si\u0119 na przyk\u0142ad wieszania szyld\u00f3w powy\u017cej pierwszej kondygnacji), w praktyce nikt tych zapis\u00f3w jednak nie egzekwuje. A, \u017ce reklama d\u017awigni\u0105 handlu, tote\u017c przedsi\u0119biorczy gliwiczanie na wy\u015bcigi oszpecaj\u0105 swoje miasto coraz bardziej wyrafinowanymi no\u015bnikami. Je\u015bli billboard, to koniecznie gigantyczny. Najlepiej na ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119. Ale w dobie cywilizacji multimedi\u00f3w hitem s\u0105 ekrany LED i ich biedniejsze wersje, czyli wy\u015bwietlacze diodowe.
\nZ\u0142y przyk\u0142ad idzie niestety z g\u00f3ry: LEDowe ekrany montuj\u0105 ju\u017c nie tylko prywatni przedsi\u0119biorcy, ale tak\u017ce nale\u017c\u0105ca do miasta \u015al\u0105ska Sie\u0107 Metropolitalna; z kolei wy\u015bwietlaczem diodowym uszcz\u0119\u015bliwi\u0142a nas jaki\u015b czas temu redakcja “Nowin Gliwickich”, cho\u0107 my, dziennikarze, r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy \u015bwieci\u0107 przyk\u0142adem. Efekt reklamowy takiego wy\u015bwietlacza jest bliski zeru, efekt oszpecaj\u0105cy – nie do przecenienia.
\nW\u0142adze Gliwic szczyc\u0105 si\u0119, \u017ce ju\u017c niemal 100% powierzchni miasta obj\u0119te jest Miejscowymi Planami Zagospodarowania Przestrzennego. C\u00f3\u017c z tego jednak, skoro plany te nie reguluj\u0105 tak kluczowej kwestii, jak ilo\u015b\u0107 czy rozmiar dopuszczalnych no\u015bnik\u00f3w reklamowych.<\/p>\n

Grzech czwarty: brak planowania <\/h3>\n

Wspomnia\u0142em wy\u017cej o pi\u0119knej, gliwickiej architekturze. Zawdzi\u0119czamy j\u0105 naszym niemieckim poprzednikom, kt\u00f3rzy do rozwoju miasta podchodzili pozytywistycznie. Nie szli na \u017cywio\u0142, ale wszystko starannie projektowali. Nie – tak jak dzi\u015b – budynek po budynku, ale dzielnica po dzielnicy. <\/p>\n

Osiedla, takie jak Wilcze Gard\u0142o, do dzi\u015b urzekaj\u0105 \u0142adem urbanistycznym. Tam nic nie zosta\u0142o pozostawione przypadkowi.<\/h4>\n

Centralny plac otoczony kamienicami, szko\u0142a, identyczne domki – wszystko to powsta\u0142o w g\u0142owie projektanta Rudolfa Fischera jako sp\u00f3jna ca\u0142o\u015b\u0107 i dlatego nie przestaje zachwyca\u0107.
\nNiestety, cho\u0107 podziwiamy kunszt dawnych projektant\u00f3w, nie chcemy ich na\u015bladowa\u0107. Wr\u00f3\u0107my raz jeszcze na ulic\u0119 Miko\u0142owsk\u0105. Jeszcze kilka lat temu otacza\u0142y j\u0105 nieu\u017cytki, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych sta\u0142y tylko pojedyncze kamienice. W mi\u0119dzyczasie miasto – si\u0142ami swoich TBS-\u00f3w – zabudowa\u0142o ju\u017c niemal wszystkie puste przez lata dzia\u0142ki. Zamiast jednak zaproponowa\u0107 dla teren\u00f3w po\u0142o\u017conych pomi\u0119dzy ulicami Wroc\u0142awsk\u0105 i Jana Paw\u0142a II sp\u00f3jn\u0105 koncepcj\u0119 (tak, jak w Wilczym Gardle zrobi\u0142 to Rudolf Fischer), kt\u00f3ra zachwyca\u0142aby kolejne pokolenia gliwiczan, w\u0142adze miasta posz\u0142y na \u017cywio\u0142, w efekcie czego ka\u017cdy z powsta\u0142ych w tym rejonie budynk\u00f3w zaprojektowa\u0142 zupe\u0142nie kto inny. Efekt by\u0142 \u0142atwy do przewidzenia: o ile cz\u0119\u015b\u0107 z kamienic, ocenianych z osobna, mo\u017ce si\u0119 podoba\u0107, o tyle ca\u0142o\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia prezentuje si\u0119 przeci\u0119tnie. Wracaj\u0105c do garderobianych analogii: zamiast eleganckiego trzycz\u0119\u015bciowego garnituru, mamy zestaw zupe\u0142nie niepasuj\u0105cych do siebie ubra\u0144 – marynark\u0119, t-shirt i spodnie boj\u00f3wki. Czy prezydent Frankiewicz pokaza\u0142by si\u0119 w takiej kreacji na mie\u015bcie? Bo ja nie.<\/p>\n

Grzech pi\u0105ty: brak konsekwencji<\/h3>\n

Nie by\u0142bym do ko\u0144ca uczciwy, pisz\u0105c o planowaniu przestrzennym, gdybym nie wspomnia\u0142 o tym, \u017ce ostatnio pojawi\u0142a si\u0119 pewna jask\u00f3\u0142ka. Mam tu na my\u015bli projekt tzw. Nowego Centrum. Pod tak\u0105 w\u0142a\u015bnie nazw\u0105 kryje si\u0119 pomys\u0142 stworzenia wok\u00f3\u0142 dworca kolejowego nowoczesnej dzielnicy biurowo-us\u0142ugowej.
\nTo miejsce tak bardzo reprezentacyjne, \u017ce nawet nasze niewiele my\u015bl\u0105ce do tej pory o estetyce i planowaniu w\u0142adze musia\u0142y si\u0119 w ko\u0144cu przem\u00f3c i zam\u00f3wi\u0107 kompleksow\u0105 wizj\u0119 przebudowy tej cz\u0119\u015bci miasta.
\nOczywi\u015bcie w dziewi\u0119ciu na dziesi\u0119\u0107 miast tego typu koncepcja architektoniczna by\u0142aby przedmiotem zakrojonego na szerok\u0105 skal\u0119, mi\u0119dzynarodowego konkursu (taki konkurs to nie tylko szansa na naprawd\u0119 wysokiej jako\u015bci projekt, ale tak\u017ce niemal darmowa promocja dla miasta), tymczasem my zadowoli\u0107 musieli\u015bmy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przetargiem (czyt.: niewa\u017cne czy \u0142adnie, byle by\u0142o tanio), ale nie oczekujmy zbyt wiele.
\nSzcz\u0119\u015bliwie przetarg wygra\u0142a gliwicka pracownia P.A. Nova, kt\u00f3ra – cho\u0107 specjalizuje si\u0119 w projektowaniu market\u00f3w – stan\u0119\u0142a na wysoko\u015bci zadania i zaproponowa\u0142a ca\u0142kiem ciekaw\u0105 wizj\u0119 (pracownia wybrana drog\u0105 konkursu zapewne zaprojektowa\u0142aby to lepiej, ale – powt\u00f3rzmy – nie oczekujmy zbyt wiele). <\/p>\n

\"\"Niestety, c\u00f3\u017c nam po najpi\u0119kniejszych nawet wizjach, skoro w \u015blad za nimi nie posz\u0142y \u017cadne konkrety, czyli w tym wypadku zapisy w MPZP? Nie pomy\u015blano te\u017c zupe\u0142nie o terenach z Nowym Centrum s\u0105siaduj\u0105cych. Efekt? Na skrzy\u017cowaniu ulic Toszeckiej, Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego i Warszawskiej (cho\u0107 to niemal \u015bcis\u0142e centrum miasta) kwitnie w najlepsze zabudowa charakterystyczna dla przedmie\u015b\u0107: stacje benzynowe, myjnie samoobs\u0142ugowe i markety otoczone betonowymi pustyniami parking\u00f3w. Do dzia\u0142aj\u0105cego ju\u017c jaki\u015b czas Lidla do\u0142\u0105cza w\u0142a\u015bnie Selgros. Na nieodleg\u0142ym skrzy\u017cowaniu ulic Tarnog\u00f3rskiej i Kolberga dok\u0142adnie ta sama historia.<\/p>\n

W miejscu, gdzie powinny powstawa\u0107 kolejne kwarta\u0142y \u015br\u00f3dmiejskiej zabudowy, mamy market, myjni\u0119, stacj\u0119 benzynow\u0105 i sporych rozmiar\u00f3w parking. Tak, zdaniem prezydenta Zygmunta Frankiewicza (i jego podw\u0142adnych, kt\u00f3rzy podpisali si\u0119 pod planem zagospodarowania przestrzennego dla tych teren\u00f3w), powinno wygl\u0105da\u0107 centrum 200-tysi\u0119cznego miasta? Powinien by\u0107 elegancki garnitur, a jest siateczkowy podkoszulek i kapcie. <\/p>\n

Grzech sz\u00f3sty: ma\u0142e, czyli nieistotne<\/h3>\n

Pisali\u015bmy ju\u017c o tym, \u017ce du\u017ca architektura to nie jest co\u015b, co by specjalnie zajmowa\u0142o uwag\u0119 prezydenta Gliwic i jego podw\u0142adnych. Nie powinno wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce ma\u0142\u0105 architektur\u0105 nie interesuj\u0105 si\u0119 ju\u017c zupe\u0142nie. A grzech to zaprawd\u0119 ci\u0119\u017cki, bo tzw. meble miejskie cz\u0119stokro\u0107 mocniej decyduj\u0105 o charakterze miasta, ni\u017c tworz\u0105ce je budynki. <\/p>\n

Nie pomyl\u0119 si\u0119 bardzo je\u015bli napisz\u0119, \u017ce ma\u0142a architektura jest dla miasta tym, czym przyprawy dla jedzenia: potrafi\u0105 uczyni\u0107 z dania majstersztyk sztuki kulinarnej lub niejadalne pomyje. Z przyprawiania potraw mo\u017cna oczywi\u015bcie zrezygnowa\u0107, wtedy jednak nara\u017camy si\u0119 na spo\u017cywanie pozbawionej smaku brei. Nie inaczej jest w przypadku miasta: w\u0142a\u015bciwie dobrana kompozycja ma\u0142ej architektury potrafi uczyni\u0107 ze\u0144 obiekt zachwytu mieszka\u0144c\u00f3w.
\nNiestety – tu k\u0142ania si\u0119 grzech numer cztery – gliwickie meble miejskie nie zachwycaj\u0105. Po pierwsze, brak im cho\u0107by krzty oryginalno\u015bci (gliwickie \u0142awki czy latarnie to standardowe projekty \u017cywcem wyj\u0119te z katalogu), a po drugie – ich uk\u0142ad jest zupe\u0142nie przypadkowy (co ulica, to inne latarnie, co skwer – inne \u0142awki). <\/p>\n

Gdyby w\u0142adzom Gliwic naprawd\u0119 zale\u017ca\u0142o na wygl\u0105dzie miasta, to ju\u017c dawno powinny rozpisa\u0107 konkurs (tak, konkurs, nie przetarg, ale o tym za chwil\u0119) na miejskie meble. Architekci z ca\u0142ego kraju, a mo\u017ce nawet i z zagranicy powinni zaproponowa\u0107 nam przedmioty nie tylko oryginalne, ale przede wszystkim stanowi\u0105ce sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. \u0141awki, wiaty, latarnie, kosze, drogowskazy, tablice informacyjne – te wszystkie elementy powinny nie tylko nam s\u0142u\u017cy\u0107, ale te\u017c cieszy\u0107 oko.
\nJe\u015bli chcemy, \u017ceby nasze miasto przyci\u0105ga\u0142o do siebie ludzi, zach\u0119ca\u0142o ich do osiedlania si\u0119, to spacer po mie\u015bcie przypomina\u0107 powinien wizyt\u0119 w galerii pe\u0142nej dzie\u0142 sztuki. Kto\u015b zaraz powie, \u017ce \u0142awka zaprojektowana przez artyst\u0119 kosztuje maj\u0105tek. Owszem, kosztuje. Na dobry garnitur te\u017c trzeba par\u0119 z\u0142otych wyda\u0107, ale ludzie na poziomie wiedz\u0105, \u017ce taki wydatek si\u0119 op\u0142aca.<\/p>\n

Grzech si\u00f3dmy: rachunek ekonomiczny <\/h3>\n

Rachunek ekonomiczny ur\u00f3s\u0142 w ostatnich latach w naszym mie\u015bcie do rangi bo\u017cka. Praktycznie ka\u017cda decyzja w\u0142adz miasta gdzie\u015b w podtek\u015bcie ma w\u0142a\u015bnie rachunek ekonomiczny. Zlikwidowali\u015bmy lini\u0119 tramwajow\u0105, bo by\u0142a zbyt droga. Likwidujemy szko\u0142y, bo ich utrzymanie kosztuje maj\u0105tek. Podnosimy op\u0142aty za miejskie us\u0142ugi, bo musi nam si\u0119 zgadza\u0107 pod kresk\u0105.
\nOczywi\u015bcie, pieni\u0105dze wydawa\u0107 nale\u017cy roztropnie, ale sk\u0105pstwa w \u017cadnym razie nie mo\u017cna uzna\u0107 za cnot\u0119. Pi\u0119kno to inwestycja, na kt\u00f3rej oszcz\u0119dza\u0107 si\u0119 nie powinno. <\/p>\n

Przywo\u0142a\u0107 w tym miejscu mo\u017cna klasyczny ju\u017c przyk\u0142ad, jakim jest Muzeum Guggenheima w Bilbao. Wybudowanie dekonstruktywistycznego gmachu wed\u0142ug projektu Franka Gehry’ego kosztowa\u0142o blisko 100 mln dolar\u00f3w, ale dzi\u015b ka\u017cdego roku odwiedza go milion os\u00f3b. Licz\u0105cy sobie 24 tys. m2 powierzchni budynek z pewno\u015bci\u0105 da\u0142oby si\u0119 wybudowa\u0107 taniej, ale czy sta\u0142by si\u0119 on wtedy ikon\u0105 architektury i trampolin\u0105 do sukcesu gospodarczego baskijskiej metropolii? Nie s\u0105dz\u0119. W Gliwicach, niestety, nie potrafimy uczy\u0107 si\u0119 na tego typu wzorach. <\/p>\n

Cho\u0107 szczycimy si\u0119 tym, \u017ce jeste\u015bmy jednym z najbogatszych miast w kraju, budujemy byle jak, byle taniej.<\/h4>\n

\"\"<\/a>Zamiast inwestowa\u0107 w wygl\u0105d miasta, czym mieliby\u015bmy szans\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi, kurczowo trzymamy si\u0119 przetarg\u00f3w, w kt\u00f3rych jedyn\u0105 warto\u015bci\u0105 jest zwykle cena. W ten spos\u00f3b nie da si\u0119 niestety zbudowa\u0107 t\u0119tni\u0105cego \u017cyciem miasta na miar\u0119 naszych ambicji. W pogoni za rachunkiem ekonomicznym, Gliwice z miasta mieszka\u0144c\u00f3w przeistaczaj\u0105 si\u0119 w miasto pracownik\u00f3w: ludzie ch\u0119tnie tutaj pracuj\u0105, ale coraz mniej ch\u0119tnie mieszkaj\u0105. <\/p>\n

Podczas ostatniej kampanii wyborczej prezydent Zygmunt Frankiewicz postawi\u0142 sobie za cel przyci\u0105gni\u0119cie do Gliwic nowych mieszka\u0144c\u00f3w. “Powinni\u015bmy czyni\u0107 nasze miasto tak atrakcyjnym, aby ci, kt\u00f3rzy tu pracuj\u0105 – przyje\u017cd\u017caj\u0105c z zewn\u0105trz – chcieli si\u0119 tu osiedla\u0107” – m\u00f3wi\u0142 5 wrze\u015bnia 2010 r. podczas swojej konwencji wyborczej. Co zosta\u0142o z tych szumnych zapowiedzi? Jak wida\u0107 niewiele. Rachunek ekonomiczny i estetyczny relatywizm s\u0105 dla prezydenta dobrem wy\u017cszym, ni\u017c rozw\u00f3j demograficzny miasta. Od momentu, gdy prezydent wypowiedzia\u0142 cytowane wy\u017cej zdanie, z Gliwic wyjecha\u0142o kilka tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Nim zako\u0144czy kadencj\u0119, wyjedzie drugie tyle. Ciekaw jestem, jak za dwa lata prezydent Frankiewicz skomentuje ten nieprawdopodobny sukces swojej administracji? Na pewno nie omieszkam go o to zapyta\u0107. <\/p>\n

Andrzej Wawrzyczek<\/strong>
\nz-ca redaktora naczelnego
\nTelewizja ITV Gliwice<\/p>\n

PS. O estetyce miasta powinno si\u0119 dyskutowa\u0107, dlatego zach\u0119cam do przekazywania mi wszelkich uwag na adres: andrzej@itv.gliwice.pl <\/p>\n

\"\"<\/a><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W CYKLU “MOIM ZDANIEM” ANDRZEJ WAWRZYCZEK, Z-CA RED. NACZELNEGO ITV GLIWICE <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":40513,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1,9],"tags":[2250,2225,173,2252,172],"class_list":["post-40503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wszystko","category-aktualnosci_lokalne","tag-andrzej-wawrzyczek","tag-itv-gliwice","tag-materialy-wideo","tag-opinie-gliwice","tag-tv"],"yoast_head":"\nSiedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W CYKLU "MOIM ZDANIEM" ANDRZEJ WAWRZYCZEK, Z-CA RED. NACZELNEGO ITV GLIWICE\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/marcin.fabrykowski\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-04-02T23:13:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2016-12-28T23:22:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"417\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Fabrykowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Fabrykowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marcin Fabrykowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb5857e4a4d048c15984c1edcc8ef0c0\"},\"headline\":\"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105\",\"datePublished\":\"2012-04-02T23:13:01+00:00\",\"dateModified\":\"2016-12-28T23:22:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/\"},\"wordCount\":2625,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/04\\\/bartlomiej_noblur.jpg\",\"keywords\":[\"ANDRZEJ WAWRZYCZEK\",\"ITV GLIWICE\",\"MATERIA\u0141Y WIDEO\",\"OPINIE GLIWICE\",\"TV\"],\"articleSection\":[\"Najnowsze wiadomo\u015bci\",\"Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/\",\"name\":\"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/04\\\/bartlomiej_noblur.jpg\",\"datePublished\":\"2012-04-02T23:13:01+00:00\",\"dateModified\":\"2016-12-28T23:22:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/04\\\/bartlomiej_noblur.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/04\\\/bartlomiej_noblur.jpg\",\"width\":660,\"height\":417},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"name\":\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci\",\"description\":\"Portal Miejski Gliwice\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\",\"name\":\"24gliwice\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"width\":696,\"height\":696,\"caption\":\"24gliwice\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@24gliwice\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb5857e4a4d048c15984c1edcc8ef0c0\",\"name\":\"Marcin Fabrykowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg\",\"caption\":\"Marcin Fabrykowski\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/24gliwice.pl\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/marcin.fabrykowski\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/author\\\/marcin-fabrykowski\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","og_description":"W CYKLU \"MOIM ZDANIEM\" ANDRZEJ WAWRZYCZEK, Z-CA RED. NACZELNEGO ITV GLIWICE","og_url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/","og_site_name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/marcin.fabrykowski","article_published_time":"2012-04-02T23:13:01+00:00","article_modified_time":"2016-12-28T23:22:31+00:00","og_image":[{"width":660,"height":417,"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Fabrykowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@24gliwice","twitter_site":"@24gliwice","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marcin Fabrykowski","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/"},"author":{"name":"Marcin Fabrykowski","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/cb5857e4a4d048c15984c1edcc8ef0c0"},"headline":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105","datePublished":"2012-04-02T23:13:01+00:00","dateModified":"2016-12-28T23:22:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/"},"wordCount":2625,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg","keywords":["ANDRZEJ WAWRZYCZEK","ITV GLIWICE","MATERIA\u0141Y WIDEO","OPINIE GLIWICE","TV"],"articleSection":["Najnowsze wiadomo\u015bci","Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/","name":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg","datePublished":"2012-04-02T23:13:01+00:00","dateModified":"2016-12-28T23:22:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bartlomiej_noblur.jpg","width":660,"height":417},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/siedem-gliwickich-grzechow-glownych-miasto-na-bakier-z-estetyka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Siedem gliwickich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych. Miasto na bakier z estetyk\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci","description":"Portal Miejski Gliwice","publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization","name":"24gliwice","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","width":696,"height":696,"caption":"24gliwice"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","https:\/\/x.com\/24gliwice","https:\/\/www.youtube.com\/@24gliwice"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/cb5857e4a4d048c15984c1edcc8ef0c0","name":"Marcin Fabrykowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/zdjecie-moje-marcin-300-96x96.jpg","caption":"Marcin Fabrykowski"},"sameAs":["http:\/\/24gliwice.pl","https:\/\/www.facebook.com\/marcin.fabrykowski"],"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/author\/marcin-fabrykowski\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40503"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92083,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40503\/revisions\/92083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}