{"id":51407,"date":"2013-06-04T16:09:29","date_gmt":"2013-06-04T14:09:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=51407"},"modified":"2016-11-09T11:57:38","modified_gmt":"2016-11-09T10:57:38","slug":"budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/","title":{"rendered":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107"},"content":{"rendered":"<div class=\"gliwi-a6-nad-leadem-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-110048435\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-982542050\" style=\"margin-bottom: 30px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/przedszkole.halogen.org.pl\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"20260402-ANIMATOR-przedszkole_grafika_750x200\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260402-ANIMATOR-przedszkole_grafika_750x200.webp\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260402-ANIMATOR-przedszkole_grafika_750x200.webp 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260402-ANIMATOR-przedszkole_grafika_750x200-410x109.webp 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div><h3>Po jednej z najwi\u0119kszych i najpi\u0119kniejszych synagog na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku pozosta\u0142 jedynie pusty plac.<\/h3>\n<p> Wydarzenia &#8220;nocy kryszta\u0142owej&#8221; nie omin\u0119\u0142y bowiem Gliwic. Dzi\u015b to miejsce i modl\u0105cych si\u0119 tam kiedy\u015b ludzi upami\u0119tniaj\u0105 dwie tablice. <!--more--><\/p>\n<p>Gliwicka synagoga zosta\u0142a zbudowana w latach 1859-1861 przy \u00f3wczesnym Wilhelmsplatz, czyli dzisiejszym placu Inwalid\u00f3w Wojennych. By\u0142 to du\u017cy budynek, mog\u0105cy pomie\u015bci\u0107 \u0142\u0105cznie a\u017c 1800 os\u00f3b. Jej tw\u00f3rcami byli gliwiccy mistrzowie murarscy &#8211; Salomon Lubowski i Louis Troplowitz (ojciec Oskara, wynalazcy kremu Nivea). Koszt jej budowy wyni\u00f3s\u0142 25 tys. talar\u00f3w.<\/p><div class=\"gliwi-a3-w-tresci-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-2011744205\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-235863517\" style=\"margin-bottom: 30px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/ogrodyandersa.pl\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"20260415 Ogrody Andersa KUP TERAZ D\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-Ogrody-Andersa-KUP-TERAZ-D.jpg\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-Ogrody-Andersa-KUP-TERAZ-D.jpg 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-Ogrody-Andersa-KUP-TERAZ-D-410x109.jpg 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<p>Wcze\u015bniej, w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie, znajdowa\u0142a si\u0119 mniejsza synagoga, gdy jednak w po\u0142owie XIX wieku sta\u0142a si\u0119 zbyt ciasna i wymaga\u0142a remontu, zast\u0105piono j\u0105 now\u0105, wi\u0119ksz\u0105. <\/p>\n<p>Po zburzeniu starej bo\u017cnicy, na jej miejscu powsta\u0142 okaza\u0142y, \u017cydowski dom starc\u00f3w. Budynek ten istnieje do dzisiaj i mie\u015bci si\u0119 w nim komisariat policji. <\/p>\n<h4>Gliwicka &#8211; jedna z najokazalszych<\/h4>\n<p>Front budynku &#8220;nowej synagogi&#8221; zdobi\u0142y elementy dekoracyjne w stylu maureta\u0144skim, wn\u0119trze by\u0142o przestronne, tr\u00f3jnawowe, z podw\u00f3jnymi balkonami. Po bokach frontu budynku znajdowa\u0142y si\u0119 dwie wie\u017ce zwie\u0144czone kopu\u0142ami z iglicami, na kt\u00f3rych widnia\u0142y gwiazdy Dawida. <\/p>\n<p>Boczne \u015bciany zdobi\u0142y dwa rz\u0119dy p\u00f3\u0142koli\u015bcie zwie\u0144czonych okien, a wn\u0119trze g\u0142\u00f3wnej sali modlitewnej o\u015bwietla\u0142 wielki \u017cyrandol.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/synagoga-zdjecia1.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/synagoga-zdjecia1-510x293.jpg\" alt=\"\" title=\"Kliknij, \u017ceby powi\u0119kszy\u0107 zdj\u0119cie\" width=\"510\" height=\"293\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-51447\" \/><\/a><\/p>\n<p>Wej\u015bcie do bo\u017cnicy znajdowa\u0142o si\u0119 od strony placu Inwalid\u00f3w Wojennych.<\/p>\n<p>Synagoga by\u0142a miejscem gromadzenia si\u0119 gliwickiej wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej &#8211; modlono si\u0119 w niej, czytano Tor\u0119 i studiowano Prawo. A\u017c do dramatycznych wydarze\u0144 nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku, znanej jako &#8220;noc kryszta\u0142owa&#8221;, kt\u00f3re zamieni\u0142y to miejsce w stert\u0119 gruzu. <\/p>\n<p>W trakcie &#8220;nocy kryszta\u0142owej&#8221; w ca\u0142ych Niemczech w wyniku zaplanowanych dzia\u0142a\u0144 zniszczono wi\u0119kszo\u015b\u0107 synagog oraz wiele \u017cydowskich sklep\u00f3w i dom\u00f3w. Gliwicka bo\u017cnica by\u0142a jedn\u0105 ze 101 synagog spalonych w ca\u0142ych Niemczech.<\/p>\n<h4>Zarys historii <\/h4>\n<p>Pocz\u0105wszy od 1937 r. w Gliwicach i innych miastach G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, w\u00f3wczas niemieckich, wprowadzono ustawodawstwo rasistowskie i ludno\u015b\u0107 \u017cydowska by\u0142a eliminowana z \u017cycia gospodarczego i spo\u0142ecznego. <\/p>\n<p>\u017bydzi byli represjonowani, tracili wysokie stanowiska, demolowano ich sklepy, profanowano cmentarze, wielu z nich deportowano, a w p\u00f3\u017aniejszym czasie aresztowano i wywo\u017cono do oboz\u00f3w koncentracyjnych. <\/p>\n<p>&#8211; 7 listopada 1938 r. Herschel Grynszpan w prote\u015bcie przeciw sytuacji \u017byd\u00f3w w Niemczech zastrzeli\u0142 w Pary\u017cu sekretarza ambasady niemieckiej Ernsta von Ratha. Wydarzenie to sta\u0142o si\u0119 pretekstem do wzmo\u017cenia prze\u015bladowa\u0144, a w szczeg\u00f3lno\u015bci do wydarze\u0144 w nocy z 9 na 10 listopada. Akcja ta, kierowana przez NSDAP, przeprowadzona przez formacje SA i SS na terenie ca\u0142ej Rzeszy, doprowadzi\u0142a do spalenia wi\u0119kszo\u015bci synagog, zniszczenia sklep\u00f3w \u017cydowskich, dom\u00f3w i mieszka\u0144 &#8211; opisuje <strong>Bo\u017cena Kubit w publikacji &#8220;Noc Kryszta\u0142owa&#8221; w Gliwicach. <\/strong><\/p>\n<h4>Noc kryszta\u0142owa<\/h4>\n<p>Podpalenie by\u0142o akcj\u0105 dobrze przygotowan\u0105 i wcze\u015bniej zaplanowan\u0105. Mieszka\u0144cy zostali poproszeni o opuszczenie okolicznych dom\u00f3w, a budynek synagogi polano benzyn\u0105. <\/p>\n<p>Na miejsce wezwano te\u017c stra\u017c po\u017carn\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a pilnowa\u0107, by ogie\u0144 nie obj\u0105\u0142 s\u0105siednich kamienic. <\/p>\n<p>&#8211; Po po\u017carze, z synagogi pozosta\u0142y jedynie fragmenty \u015bcian bocznych i \u015bciany tylnej, fronton natomiast uleg\u0142 ca\u0142kowitemu zniszczeniu. (&#8230;) Po\u017car trwa\u0142 dwa dni &#8211; wyja\u015bnia Bo\u017cena Kubit w &#8220;Nocy Kryszta\u0142owej&#8221; w Gliwicach. Pozosta\u0142e ruiny budynku wysadzono w powietrze. <\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/synagoga-kolaz.jpg\" alt=\"\" title=\"synagoga-kolaz\" width=\"510\" height=\"281\" class=\"aligncenter size-full wp-image-51435\" \/><\/p>\n<p>Zniszczeniu uleg\u0142a nie tylko synagoga ale tak\u017ce sklepy i domy \u017cydowskie. Szk\u0142em z powybijanych okien mieszka\u0144, zar\u00f3wno w Gliwicach, jak i w innych miastach, zasypane zosta\u0142y ulice. St\u0105d te\u017c nazwa ?noc kryszta\u0142owa?. Inna  z teorii pochodzenia nazwy m\u00f3wi, ze wzi\u0119\u0142a si\u0119 ona od krystalizacji narodu niemieckiego, czyli oczyszczenia go z innych narod\u00f3w, przede wszystkim \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<p>Tej nocy i nast\u0119pnego dnia gliwiccy \u017bydzi-m\u0119\u017cczy\u017ani w wieku od 18 do 60 lat zostali aresztowani i po dw\u00f3ch dniach wywiezieni kolej\u0105 do oboz\u00f3w w Buchenwaldzie i Dachau, sk\u0105d cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b nigdy nie powr\u00f3ci\u0142a.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/dscf4597.jpg\" alt=\"\" title=\"dscf4597\" width=\"510\" height=\"303\" class=\"aligncenter size-full wp-image-51419\" \/><\/p>\n<p>Po rozebraniu ruin, przez kilka dziesi\u0119cioleci plac ten s\u0142u\u017cy\u0142 jako skwer i plac zabaw dla dzieci, a w 2002 roku zosta\u0142 zakupiony przez prywatnego w\u0142a\u015bciciela.<br \/>\nRok p\u00f3\u017aniej, na murze s\u0105siaduj\u0105cej kamienicy, zosta\u0142a ods\u0142oni\u0119ta tablica d\u0142uta Krzysztofa Nitscha, upami\u0119tniaj\u0105ca dawn\u0105 synagog\u0119 oraz przedwojenn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w gliwickich. <\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/dscf4603.jpg\" alt=\"\" title=\"dscf4603\" width=\"510\" height=\"335\" class=\"aligncenter size-full wp-image-51420\" \/><\/p>\n<p>Co ciekawe, dopiero w 2006 roku zlikwidowano ostatnie, przyziemne cz\u0119\u015bci spalonej bo\u017cnicy.<br \/>\nKatarzyna Klimek<\/p>\n<p>&#8212;&#8211;<br \/>\nOpracowano na podstawie tekstu Bo\u017ceny Kubit &#8220;Noc kryszta\u0142owa w Gliwicach&#8221; &#8211; <a href=\"http:\/\/www.zikaron.pl\">www.zikaron.pl<\/a> i &#8220;\u017bydzi gliwiccy&#8221;, r\u00f3wnie\u017c autorstwa Bo\u017ceny Kubit oraz materia\u0142\u00f3w dost\u0119pnych w internecie.-<br \/>\nFot. kola\u017c &#8211; synagoga po spaleniu: Archiwum prywatne. Fot. Synagoga &#8211; widok z ty\u0142u: Archiwum Muzeum w Gliwicach.<\/p>\n<div class=\"gliwi-a5-na-koncu-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-3247900582\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-1980707946\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/prezeroarenagliwice.pl\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"20260309-PREZERO-WIOSNA-D\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D.webp\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D.webp 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D-410x109.webp 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017bYDOWSKI DOM MODLITWY ZBUDOWANO W LATACH 1859-1861 <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":69729,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,7,1,9],"tags":[1922,4131,4130,4129],"class_list":["post-51407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gliwice","category-historia","category-wszystko","category-aktualnosci_lokalne","tag-historia-gliwic","tag-noc-krysztalowa-gliwice","tag-spalona-synagoga-gliwice","tag-synagoga-gliwice"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u017bYDOWSKI DOM MODLITWY ZBUDOWANO W LATACH 1859-1861\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-06-04T14:09:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2016-11-09T10:57:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"471\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Katarzyna Klimek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Katarzyna Klimek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Katarzyna Klimek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6fa34a382e15505e9fd3144bfc019ec1\"},\"headline\":\"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107\",\"datePublished\":\"2013-06-04T14:09:29+00:00\",\"dateModified\":\"2016-11-09T10:57:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/\"},\"wordCount\":825,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg\",\"keywords\":[\"HISTORIA GLIWIC\",\"NOC KRYSZTA\u0141OWA GLIWICE\",\"SPALONA SYNAGOGA GLIWICE\",\"SYNAGOGA GLIWICE\"],\"articleSection\":[\"Gliwice\",\"Historia\",\"Najnowsze wiadomo\u015bci\",\"Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/\",\"name\":\"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg\",\"datePublished\":\"2013-06-04T14:09:29+00:00\",\"dateModified\":\"2016-11-09T10:57:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg\",\"width\":471,\"height\":300},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"name\":\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci\",\"description\":\"Portal Miejski Gliwice\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\",\"name\":\"24gliwice\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"width\":696,\"height\":696,\"caption\":\"24gliwice\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@24gliwice\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6fa34a382e15505e9fd3144bfc019ec1\",\"name\":\"Katarzyna Klimek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Katarzyna Klimek\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/gazeta-miejska.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/author\\\/kkowal\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","og_description":"\u017bYDOWSKI DOM MODLITWY ZBUDOWANO W LATACH 1859-1861","og_url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/","og_site_name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","article_published_time":"2013-06-04T14:09:29+00:00","article_modified_time":"2016-11-09T10:57:38+00:00","og_image":[{"width":471,"height":300,"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Katarzyna Klimek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@24gliwice","twitter_site":"@24gliwice","twitter_misc":{"Napisane przez":"Katarzyna Klimek","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/"},"author":{"name":"Katarzyna Klimek","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/6fa34a382e15505e9fd3144bfc019ec1"},"headline":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107","datePublished":"2013-06-04T14:09:29+00:00","dateModified":"2016-11-09T10:57:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/"},"wordCount":825,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg","keywords":["HISTORIA GLIWIC","NOC KRYSZTA\u0141OWA GLIWICE","SPALONA SYNAGOGA GLIWICE","SYNAGOGA GLIWICE"],"articleSection":["Gliwice","Historia","Najnowsze wiadomo\u015bci","Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/","name":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107 - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg","datePublished":"2013-06-04T14:09:29+00:00","dateModified":"2016-11-09T10:57:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gleiwitz-synagoga-1899-fot-archiwum-muzeum-w-gliwicach1-471x300.jpg","width":471,"height":300},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/budynek-polano-benzyna-i-podpalono-pozar-trwal-dwa-dni-a-strazacy-nie-mogli-go-gasic\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Budynek polano benzyn\u0105 i podpalono. Po\u017car trwa\u0142 dwa dni, a stra\u017cacy nie mogli go gasi\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci","description":"Portal Miejski Gliwice","publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization","name":"24gliwice","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","width":696,"height":696,"caption":"24gliwice"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","https:\/\/x.com\/24gliwice","https:\/\/www.youtube.com\/@24gliwice"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/6fa34a382e15505e9fd3144bfc019ec1","name":"Katarzyna Klimek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4ca4dac2e1c6427b72985d71617758f5457e1e3e7ea8e035deebd4999cf0751c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Katarzyna Klimek"},"sameAs":["http:\/\/gazeta-miejska.pl"],"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/author\/kkowal\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51407"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51407\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}