{"id":55947,"date":"2016-11-11T00:17:56","date_gmt":"2016-11-10T23:17:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=55947"},"modified":"2018-11-24T01:40:40","modified_gmt":"2018-11-24T00:40:40","slug":"gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/","title":{"rendered":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w"},"content":{"rendered":"
REKLAMA<\/span><\/div>
\"\"<\/a><\/div><\/div>

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w dat\u0119 11 listopada 1918 roku uto\u017csamia z ko\u0144cem I wojny \u015bwiatowej oraz z odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci po 123 latach zabor\u00f3w. Gliwice, jak powszechnie wiadomo, w tym czasie wci\u0105\u017c znajdowa\u0142y si\u0119 w Niemczech.<\/h3>\n

– Dnia 11 listopada 1918 w Gliwicach bardziej przejmowano si\u0119 kl\u0119sk\u0105 Niemiec w I wojnie \u015bwiatowej – t\u0142umaczy Bogus\u0142aw Tracz<\/strong>, historyk z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\n

To data tak naprawd\u0119 czysto symboliczna – 11 listopada J\u00f3zef Pi\u0142sudski<\/strong> wr\u00f3ci\u0142 do Polski z niemieckiego wi\u0119zienia. R\u00f3wnocze\u015bnie rozpocz\u0119to rozbrajanie Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy przegrali I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Data 11 listopada utrwali\u0142a si\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci narodowej ju\u017c w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym. Podczas gdy w Warszawie po powrocie Pi\u0142sudskiego budowano rz\u0105d i rodzi\u0142o si\u0119 pa\u0144stwo polskie, gliwiczanom zmieni\u0142a si\u0119 g\u0142owa pa\u0144stwa oraz ustr\u00f3j. Abdykowa\u0142 cesarz Wilhelm II, a Niemcy z cesarstwa przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w Republik\u0119 Weimarsk\u0105, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142 Friedrich Ebert.<\/p>

REKLAMA<\/span><\/div>
\"\"<\/a><\/div><\/div>\n

– Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w bardziej przejmowa\u0142a si\u0119 pora\u017ck\u0105 Niemiec ni\u017c przyjazdem Pi\u0142sudskiego do Polski. Dzisiejsi gliwiczanie w du\u017cej mierze nie maj\u0105 zwi\u0105zku z ludno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 mieszka\u0142a w tym mie\u015bcie. Dla nich Pi\u0142sudski jest postaci\u0105 znacz\u0105c\u0105. Natomiast dla ludno\u015bci, kt\u00f3ra w 1918 roku \u017cy\u0142a w Gliwicach, by\u0142 on postaci\u0105 jedn\u0105 z wielu. Tak jak dzisiaj by\u015bmy si\u0119 spytali ludzi “kto to jest premierem S\u0142owacji?” – wyja\u015bnia Bogus\u0142aw Tracz z katowickiego IPN.<\/p>\n[perfectpullquote align=”full” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]Po I wojnie \u015bwiatowej na \u015al\u0105sku nasta\u0142 czas plebiscytu oraz powsta\u0144. W centrum Gliwic, a wi\u0119c w \u015br\u00f3dmie\u015bciu, zdecydowanie dominowa\u0142a opcja niemiecka.[\/perfectpullquote]\n

Dzielnice poboczne np. Szobiszowice, W\u00f3jtowa Wie\u015b, Ostropa, kt\u00f3ra by\u0142a oddzieln\u0105 wsi\u0105, by\u0142y bardziej podzielone = cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci opowiada\u0142a si\u0119 za opcj\u0105 polsk\u0105, cz\u0119\u015b\u0107 za niemieck\u0105.
\n– Natomiast w samym mie\u015bcie dominowa\u0142a ludno\u015b\u0107 niemiecka albo zwi\u0105zana kulturowo z niemiecko\u015bci\u0105. Nawet je\u015bli nie pos\u0142ugiwali si\u0119 czystym j\u0119zykiem niemieckim, to bli\u017cszy im by\u0142 Goethe ni\u017c Mickiewicz – t\u0142umaczy Bogus\u0142aw Tracz<\/strong>.<\/p>\n

\"gleiwitz2\"<\/p>\n

Potwierdzi\u0142o si\u0119 to w plebiscycie z 1921 roku, w kt\u00f3rym gliwiczanie zdecydowanie opowiedzieli si\u0119 za przynale\u017cno\u015bci\u0105 do Niemiec.<\/p>\n

– Gliwice, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, przesz\u0142y w drugiej po\u0142owie XIX wieku bardzo silny okres asymilacji. By\u0142y miastem, w odr\u00f3\u017cnieniu np. od Bytomia, bardzo urz\u0119dniczym. Mie\u015bci\u0142y si\u0119 tu s\u0105dy, dyrekcje koncern\u00f3w przemys\u0142owych, oddzia\u0142y urz\u0119d\u00f3w. Naturalnym procesem by\u0142o to, \u017ce w drugiej po\u0142owie XIX wieku zje\u017cd\u017ca\u0142o du\u017co osadnik\u00f3w z zewn\u0105trz Niemiec. Wielu gliwiczan wyje\u017cd\u017ca\u0142o na studia np. do Wroc\u0142awia i Berlina i uto\u017csamia\u0142o si\u0119 z kultur\u0105 niemieck\u0105. To by\u0142a taka naturalna asymilacja – wyja\u015bnia historyk IPN.<\/p>\n[perfectpullquote align=”full” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tym okresie w Gliwicach funkcjonowa\u0142a bardzo silna opcja opowiadaj\u0105ca si\u0119 za przynale\u017cno\u015bci\u0105 miasta do Polski.[\/perfectpullquote]\n

Ju\u017c pod koniec XIX wieku zaczyna kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 polska \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodowa. Powstaj\u0105 instytucje, kt\u00f3rych celem b\u0119dzie piel\u0119gnowanie tradycji polskich oraz budzenie \u015bwiadomo\u015bci w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

– Nawet w centrum Gliwic, w kt\u00f3rym znacznie przewa\u017cali Niemcy, znajdowa\u0142y si\u0119 osoby pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 polszczyzn\u0105. \u015awiadcz\u0105 o tym np. msze odprawiane w ko\u015bciele Wszystkich \u015awi\u0119tych – w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 jedna msza odbywa\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku polskim – informuje Bogus\u0142aw Tracz.<\/p>\n

Zaczynaj\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 zwi\u0105zki \u015bpiewacze, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie spotykali si\u0119 by wsp\u00f3lnie \u015bpiewa\u0107 w j\u0119zyku polskim. <\/strong>Zak\u0142adano tak\u017ce towarzystwa gimnastyczne, na fali ruchu olimpijskiego. Edukacja gimnastyczna \u0142\u0105czona by\u0142a z wychowaniem m\u0142odzie\u017cy w duchu patriotycznym. W Gliwicach, na wz\u00f3r Lwowa, powsta\u0142o Towarzystwo Gimnastyczne Sok\u00f3\u0142. Podczas spotka\u0144 r\u00f3\u017cnego rodzaju k\u00f3\u0142 czytano Sienkiewicza i uczono j\u0119zyka polskiego. Powsta\u0142 Polski Bank Ludowy, kt\u00f3ry mia\u0142 swoj\u0105 siedzib\u0119 przy dzisiejszej ul. Zwyci\u0119stwa (na zdj\u0119ciu). Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kasy po\u017cyczkowej i obs\u0142ugiwa\u0142 g\u0142\u00f3wnie ludno\u015b\u0107 polsk\u0105.<\/p>\n[perfectpullquote align=”full” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej w Gliwicach opcja propolska skupia\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 trzech os\u00f3b – Jana \u015aliwki, Wincentego Styczy\u0144skiego oraz Feliksa Orlickiego.[\/perfectpullquote]\n

Pierwszy by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wspomnianego Polskiego Banku Ludowego. W 1939 roku, b\u0119d\u0105c ju\u017c w podesz\u0142ym wieku, zosta\u0142 aresztowany i wywieziony do obozu koncentracyjnego, gdzie zmar\u0142. Z kolei dr Wincenty Styczy\u0144ski by\u0142 lekarzem w gliwickim szpitalu. W okresie powsta\u0144 \u015bl\u0105skich zosta\u0142 zamordowany przez boj\u00f3wkarza niemieckiego. Feliks Orlicki pochodzi\u0142 z Pyskowic, lecz pracowa\u0142 w Gliwicach. Przez wiele lat pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Polskiego Banku Ludowego. Te postacie \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce w Gliwicach istnia\u0142a idea w\u0142\u0105czenia miasta do Polski. Jakiekolwiek nadzieje dzia\u0142aczy polskich prys\u0142y po wynikach plebiscytu.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142a ludno\u015b\u0107 Gliwic w 1918 roku? <\/h4>\n

Przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 to Niemcy, kilka procent sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w.
\n– Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c byli to \u017bydzi bardzo zasymilowani z lokaln\u0105 ludno\u015bci\u0105. Mieli oczywi\u015bcie swoj\u0105 synagog\u0119, lecz w wygl\u0105dzie zewn\u0119trznym, w przeciwie\u0144stwie do np. \u017byda galicyjskiego, nie odr\u00f3\u017cniali si\u0119 od mieszczan. Byli bardzo mocno osadzeni w kulturze niemieckiej – czuli si\u0119 \u017bydami ze wzgl\u0119du na religi\u0119, jednak kulturowo przynale\u017celi do Niemiec – dodaje Bogus\u0142aw Tracz.<\/p>\n

Gliwice w tym czasie by\u0142y miastem, w kt\u00f3rym dominowali katolicy. Szybko rozrasta\u0142a si\u0119 tak\u017ce gmina ewangelicka, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 przyje\u017cd\u017caj\u0105cych do Gliwic ewangelik\u00f3w z g\u0142\u0119bi Prus. Ewangelicy mieli w Gliwicach sw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142, dzisiejszy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Barbary, kt\u00f3ry po wojnie im odebrano.<\/p>\n

Micha\u0142 Pac Pomarnacki
\n(archiwum 2013)<\/p>\n

REKLAMA<\/span><\/div>
\"\"<\/a><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W PLEBISCYCIE PO I WOJNIE \u015aWIATOWEJ, \u00d3WCZE\u015aNI GLIWICZANIE OPOWIEDZIELI SI\u0118 ZA OPCJ\u0104 NIEMIECK\u0104<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":90034,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,7,1],"tags":[4748],"class_list":["post-55947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gliwice","category-historia","category-wszystko","tag-11-listopada"],"yoast_head":"\nGliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W PLEBISCYCIE PO I WOJNIE \u015aWIATOWEJ, \u00d3WCZE\u015aNI GLIWICZANIE OPOWIEDZIELI SI\u0118 ZA OPCJ\u0104 NIEMIECK\u0104\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-10T23:17:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-11-24T00:40:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"810\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f\"},\"headline\":\"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w\",\"datePublished\":\"2016-11-10T23:17:56+00:00\",\"dateModified\":\"2018-11-24T00:40:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/\"},\"wordCount\":1010,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/1-gleiwitz3.jpg\",\"keywords\":[\"11 LISTOPADA\"],\"articleSection\":[\"Gliwice\",\"Historia\",\"Najnowsze wiadomo\u015bci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/\",\"name\":\"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/1-gleiwitz3.jpg\",\"datePublished\":\"2016-11-10T23:17:56+00:00\",\"dateModified\":\"2018-11-24T00:40:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/1-gleiwitz3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/1-gleiwitz3.jpg\",\"width\":810,\"height\":457},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"name\":\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci\",\"description\":\"Portal Miejski Gliwice\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\",\"name\":\"24gliwice\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"width\":696,\"height\":696,\"caption\":\"24gliwice\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@24gliwice\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f\",\"name\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/author\\\/mpp\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","og_description":"W PLEBISCYCIE PO I WOJNIE \u015aWIATOWEJ, \u00d3WCZE\u015aNI GLIWICZANIE OPOWIEDZIELI SI\u0118 ZA OPCJ\u0104 NIEMIECK\u0104","og_url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/","og_site_name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","article_published_time":"2016-11-10T23:17:56+00:00","article_modified_time":"2018-11-24T00:40:40+00:00","og_image":[{"width":810,"height":457,"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@24gliwice","twitter_site":"@24gliwice","twitter_misc":{"Napisane przez":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/"},"author":{"name":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f"},"headline":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w","datePublished":"2016-11-10T23:17:56+00:00","dateModified":"2018-11-24T00:40:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/"},"wordCount":1010,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg","keywords":["11 LISTOPADA"],"articleSection":["Gliwice","Historia","Najnowsze wiadomo\u015bci"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/","name":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg","datePublished":"2016-11-10T23:17:56+00:00","dateModified":"2018-11-24T00:40:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1-gleiwitz3.jpg","width":810,"height":457},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/gliwice-w-1918-roku-mieszkancom-blizszy-byl-goethe-niz-mickiewicz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gliwice w 1918 roku? Dominowali tu katolicy, Polacy stanowili kilka procent og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci","description":"Portal Miejski Gliwice","publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization","name":"24gliwice","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","width":696,"height":696,"caption":"24gliwice"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","https:\/\/x.com\/24gliwice","https:\/\/www.youtube.com\/@24gliwice"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f","name":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki"},"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/author\/mpp\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55947"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55947\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}