{"id":66051,"date":"2015-01-25T01:09:49","date_gmt":"2015-01-25T00:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=66051"},"modified":"2015-02-03T13:44:57","modified_gmt":"2015-02-03T12:44:57","slug":"zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/","title":{"rendered":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat"},"content":{"rendered":"<div class=\"gliwi-a6-nad-leadem-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-411267215\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-3614435565\" style=\"margin-bottom: 25px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/dom100.eu\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"20260415 DOM100 D\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-DOM100-D.jpg\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-DOM100-D.jpg 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260415-DOM100-D-410x109.jpg 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9627-002-510x287.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"287\" class=\"alignleft size-medium wp-image-66164\" \/>Najstarszy zabytek kultury \u017cydowskiej w Gliwicach &#8211; dzi\u015b zapomniany, prawie ca\u0142kowicie poro\u015bni\u0119ty bluszczem, s\u0142u\u017cy jako miejsce schadzek bezdomnych. <\/p>\n<h3>W tym roku mija dok\u0142adnie 200 lat od powstania najstarszej nekropolii \u017cydowskiej w Gliwicach.<\/h3>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Cmentarz, cz\u0119sto nazywany kirkutem, po\u0142o\u017cony jest w g\u0142\u00f3wnym punkcie miasta &#8211; pomi\u0119dzy dworcem PKP a Placem Piast\u00f3w, niedaleko galerii handlowej &#8211; na placu o powierzchni 0,6 hektara. Decyzj\u0119 o wyodr\u0119bnieniu nekropolii \u017cydowskiej podj\u0119to w 1814 roku, decyzj\u0105 w\u0142adz pruskich. Wcze\u015bniej wyznawc\u00f3w tej religii zamieszka\u0142ych w Gliwicach chowano w Miko\u0142owie lub Wielowsi. Wraz z poch\u00f3wkiem pierwszej osoby, a wi\u0119c w 1815 roku kirkut zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107.<br \/>\n&nbsp;<\/p><div class=\"gliwi-a3-w-tresci-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-1342273480\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-1484275121\" style=\"margin-bottom: 30px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/zlobek.halogen.org.pl\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"animator-zlobek_750x200\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/animator-zlobek_750x200.webp\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/animator-zlobek_750x200.webp 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/animator-zlobek_750x200-410x109.webp 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<h3>Przy g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciu do cmentarza, przez bram\u0119 z Gwiazd\u0105 Dawida, znajduj\u0105 si\u0119 ruiny dawnego domu przedpogrzebowego.<\/h3>\n<p> W por\u00f3wnaniu z obiektem przy ul. Poniatowskiego, musia\u0142 on by\u0107 o wiele mniejszy i bardziej kameralny. Pionowe nagrobki, w judaizmie nazywane macewami, ustawione s\u0105 rz\u0119dami. Obecnie ca\u0142o\u015b\u0107 sprawia wra\u017cenie zaro\u015bni\u0119tej bluszczem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 macew posiada epitafia wyryte w j\u0119zyku hebrajskim, kt\u00f3re cz\u0119sto przybiera\u0142y podobn\u0105 form\u0119, s\u0142awi\u0105c\u0105 zmar\u0142ego.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9642-001-510x286.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"286\" class=\"alignleft size-medium wp-image-66153\" srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9642-001-510x286.jpg 510w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9642-001.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 510px) 100vw, 510px\" \/><\/p>\n<p>Spo\u015br\u00f3d oko\u0142o oko\u0142o 600 pochowanych \u017byd\u00f3w, przy ul. Na Piasku spocz\u0119\u0142y postacie wybitne i zas\u0142u\u017cone dla Gliwic. <\/p>\n<h1>Najokazalej prezentuje si\u0119 pomnik grobowy Meyer\u00f3w, postawiony w formie kaplicy w centralnym punkcie nekropolii.<\/h1>\n<p> Bendix Meyer by\u0142 gliwickim radnym oraz znanym przemys\u0142owcem, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 przedsi\u0119biorstwo produkuj\u0105ce kot\u0142y.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9636-001-510x286.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"286\" class=\"alignleft size-medium wp-image-66157\" srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9636-001-510x286.jpg 510w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9636-001.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 510px) 100vw, 510px\" \/><\/p>\n<p>Inne znane osoby wyznania moj\u017ceszowego, kt\u00f3re na wieki spocz\u0119\u0142y na gliwickim kirkucie, to rodzina <strong>Troplowitz\u00f3w<\/strong>, przodkowie Oscara Troplowitza &#8211; wynalazcy kremu &#8220;Nivea&#8221;.<\/p>\n<p>Zapomnian\u0105, a jak najbardziej zas\u0142u\u017con\u0105  postaci\u0105 pochowan\u0105 przy ul. Na Piasku jest mistrz murarski <strong>Solomon Lubowski<\/strong>, budowniczy starej poczty (obecnie Urz\u0105d Pracy przy Pl. Inwalid\u00f3w Wojennych), Willi Caro, budynku Starostwa Powiatowego czy synagogi \u017cydowskiej.<\/p>\n<p>Co ciekawe, w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w i znawc\u00f3w judaizmu nie ma zgodno\u015bci co do okre\u015blenia kirkut, kt\u00f3re cz\u0119sto pojawia si\u0119 w publikacjach historycznych.<\/p>\n<p>&#8211; Tak nazywane by\u0142y (s\u0105) cmentarze \u017cydowskie na wschodzie, w Galicji, na dawnych polskich Kresach. Na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku u\u017cywano okre\u015blenia &#8220;j\u00fcdischer Friedhof&#8221; lub &#8220;Juden Friedhof&#8221; czyli po prostu cmentarz \u017cydowski. Tak te\u017c wyst\u0119puje to miejsce na mapach. U\u017cywanie okre\u015blenia &#8220;kirkut&#8221; jest dyskusyjne. Nota bene sami \u017bydzi unikali stosowania tego okre\u015blenia &#8211; t\u0142umaczy <strong>Bogus\u0142aw Tracz<\/strong>, historyk z katowickiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9623-001-510x286.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"286\" class=\"alignleft size-medium wp-image-66159\" srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9623-001-510x286.jpg 510w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9623-001.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 510px) 100vw, 510px\" \/><\/p>\n<p>W 1937 roku odnotowano prawdopodobnie ostatni poch\u00f3wek przy ul. Na Piasku. Nied\u0142ugo potem wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 Holocaust. Obiekt odszed\u0142 w zapomnienie po II wojnie \u015bwiatowej. Wiele marmurowych p\u0142yt zosta\u0142o rozkradzionych i u\u017cytych jako nowe nagrobki. W\u0142adze ludowe przej\u0119\u0142y obiekt w 1956 roku. <\/p>\n<h1>17 lat p\u00f3\u017aniej podj\u0119to decyzj\u0119 o jego likwidacji pod budow\u0119 autostrady lub, w p\u00f3\u017aniejszych projektach, dworca autobusowego.<\/h1>\n<p> Ten czarny scenariusz na szcz\u0119\u015bcie zatrzyma\u0142 si\u0119 na fazie plan\u00f3w, a w 1976 w\u0142adze wojew\u00f3dzkie zakaza\u0142y likwidacji nekropolii. W zwi\u0105zku z niewielk\u0105 populacj\u0105 \u017cydowsk\u0105 zamieszkuj\u0105c\u0105 Gliwice, po wojnie o cmentarz przestano dba\u0107. Zacz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 jako miejsce mszy satanistycznych i libacji alkoholowych. S\u0105dz\u0105c po licznych puszkach i butelkach, te ostatnie odbywaj\u0105 si\u0119 tam do dzi\u015b. Mniej k\u0142opotliwymi, cho\u0107 nie do ko\u0144ca spodziewanymi u\u017cytkownikami cmentarza, s\u0105&#8230; koty, dokarmiane przy g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/img_9662-001-510x287.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"287\" class=\"alignleft size-medium wp-image-66160\" \/><\/p>\n<h3>Dzi\u015b kirkut znajduje si\u0119 w r\u0119kach gminy \u017cydowskiej.<\/h3>\n<p> Samo wej\u015bcie na cmentarz w okresie zimowym, nie jest spraw\u0105 \u0142atw\u0105. Stowarzyszenie &#8220;Zikaron&#8221;, kt\u00f3re opiekuje si\u0119 obiektem, udost\u0119pnia nekropoli\u0119 zwiedzaj\u0105cym w okresie od wiosny do ko\u0144ca pa\u017adziernika w ka\u017cd\u0105 trzeci\u0105 niedziel\u0119 miesi\u0105ca. Jak informuje nas <strong>Bo\u017cena Kubit<\/strong> z Muzuem w Gliwicach, prezes stowarzyszenia, zwracano si\u0119 do miasta o \u015brodki na odnowienie obiektu lub, przynajmniej, wyremontowanie dziurawego ogrodzenia (przez kt\u00f3re autor dosta\u0142 si\u0119 na cmentarz). Niestety, bezskutecznie &#8211; miasto, kt\u00f3re nie jest w\u0142a\u015bcicielem nekropolii, nie zamierza pokrywa\u0107 koszt\u00f3w remontu. Cho\u0107 postawie gminy (kt\u00f3ra z w\u0142asnych pieni\u0119dzy remontuje Dom Przedpogrzebowy przy ul. Poniatowskiego) trudno si\u0119 dziwi\u0107, to mo\u017cna ubolewa\u0107 nad faktem, \u017ce miejsce, na kt\u00f3rym le\u017cy wielu zas\u0142u\u017conych gliwiczan, powoli odchodzi w zapomnienie. <\/p>\n<p><strong>Micha\u0142 Pac Pomarnacki<\/strong><\/p>\n<p>konsultacja: Bo\u017cena Kubit, Muzeum w Gliwicach,<br \/>\nkorzystano z publikacji D. Walerja\u0144skiego pt. &#8220;Zatarty \u015blad &#8211; historia cmentarzy \u017cydowskich w Gliwicach.<\/p>\n<div class=\"gliwi-a5-na-koncu-artykulow gliwi-entity-placement\" id=\"gliwi-1109483275\"><div class=\"gliwi-adlabel\"><span style=\"font-size: 9px\">REKLAMA<\/span><\/div><div id=\"gliwi-3302552557\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/prezeroarenagliwice.pl\/\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" target=\"_blank\" aria-label=\"20260309-PREZERO-WIOSNA-D\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D.webp\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D.webp 750w, https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/20260309-PREZERO-WIOSNA-D-410x109.webp 410w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" class=\"no-lazyload\" width=\"750\" height=\"200\"  style=\"display: inline-block; max-width: 100%; height: auto;\" \/><\/a><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NA CMENTARZU SPOCZYWA WIELU WYBITNYCH MIESZKA\u0143C\u00d3W GLIWIC<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":68865,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,7,1,9],"tags":[3179,5872,3681],"class_list":["post-66051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gliwice","category-historia","category-wszystko","category-aktualnosci_lokalne","tag-bozena-kubit","tag-cmentarz-zydowski","tag-dom-przedpogrzebowy-gliwice"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"NA CMENTARZU SPOCZYWA WIELU WYBITNYCH MIESZKA\u0143C\u00d3W GLIWIC\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-01-25T00:09:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-02-03T12:44:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"287\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@24gliwice\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f\"},\"headline\":\"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat\",\"datePublished\":\"2015-01-25T00:09:49+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-03T12:44:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/\"},\"wordCount\":752,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/img_9627-002-510x287.jpg\",\"keywords\":[\"Bo\u017cena Kubit\",\"cmentarz \u017cydowski\",\"DOM PRZEDPOGRZEBOWY GLIWICE\"],\"articleSection\":[\"Gliwice\",\"Historia\",\"Najnowsze wiadomo\u015bci\",\"Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/\",\"name\":\"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/img_9627-002-510x287.jpg\",\"datePublished\":\"2015-01-25T00:09:49+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-03T12:44:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/img_9627-002-510x287.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/05\\\/img_9627-002-510x287.jpg\",\"width\":510,\"height\":287},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"name\":\"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci\",\"description\":\"Portal Miejski Gliwice\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#organization\",\"name\":\"24gliwice\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/24gliwice-logo-696.jpg\",\"width\":696,\"height\":696,\"caption\":\"24gliwice\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/24gliwice\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@24gliwice\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f\",\"name\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Micha\u0142 Pac Pomarnacki\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.24gliwice.pl\\\/wiadomosci\\\/author\\\/mpp\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","og_description":"NA CMENTARZU SPOCZYWA WIELU WYBITNYCH MIESZKA\u0143C\u00d3W GLIWIC","og_url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/","og_site_name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","article_published_time":"2015-01-25T00:09:49+00:00","article_modified_time":"2015-02-03T12:44:57+00:00","og_image":[{"width":510,"height":287,"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@24gliwice","twitter_site":"@24gliwice","twitter_misc":{"Napisane przez":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/"},"author":{"name":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f"},"headline":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat","datePublished":"2015-01-25T00:09:49+00:00","dateModified":"2015-02-03T12:44:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/"},"wordCount":752,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg","keywords":["Bo\u017cena Kubit","cmentarz \u017cydowski","DOM PRZEDPOGRZEBOWY GLIWICE"],"articleSection":["Gliwice","Historia","Najnowsze wiadomo\u015bci","Portal Gliwice - Wiadomo\u015bci lokalne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/","name":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat - 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg","datePublished":"2015-01-25T00:09:49+00:00","dateModified":"2015-02-03T12:44:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/img_9627-002-510x287.jpg","width":510,"height":287},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/zapomniany-cmentarz-w-centrum-gliwic-od-pierwszego-pochowku-minelo-200-lat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zapomniany cmentarz w centrum Gliwic. Od pierwszego poch\u00f3wku min\u0119\u0142o 200 lat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#website","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","name":"24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe wiadomo\u015bci","description":"Portal Miejski Gliwice","publisher":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#organization","name":"24gliwice","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/24gliwice-logo-696.jpg","width":696,"height":696,"caption":"24gliwice"},"image":{"@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/24gliwice","https:\/\/x.com\/24gliwice","https:\/\/www.youtube.com\/@24gliwice"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/#\/schema\/person\/e8da54997491e33627cd906831f36a5f","name":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/343de11c8c9ab8b0043d7704e0a0177a62007e8bf59c5948e4e4495298a46f1b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Micha\u0142 Pac Pomarnacki"},"url":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/author\/mpp\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66051"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66051\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}