“False Flag” to tytuł plenerowej wystawy zdjęć autorstwa Jadwigi Janowskiej, które ukazują gliwicką Radiostację w nieoczywisty sposób. Ekspozycja będzie dostępna w oddziale Muzeum przy ulicy Tarnogórskiej 129 od czwartku, 25 czerwca.
Ta wystawa w Gliwicach miała odbyć się już dwa lata temu, jednak na skutek braku porozumienia między artystką a Czytelnią Sztuki gliwickiego Muzeum (gdzie prezentowana miała być ekspozycja) ostatecznie jej do otwarcia nie doszło. “False flag” można było oglądać w innych instytucjach kultury w Polsce (m.in. w Muzeum Śląskim), jak i poza krajem (np. w Berlinie). Teraz okazję do zobaczenia zdjęć ukazujących najbardziej znany gliwicki obiekt będą mieli… gliwiczanie.
Szerzej o sprawie sporu na linii Muzeum-artystka pisały w 2024 roku Nowiny Gliwickie – link.
False Flag w Gliwicach
Tytuł wystawy – „False Flag” – nawiązuje do pojęcia oznaczającego tajną operację opartą na mistyfikacji i manipulacji. Gliwicka Radiostacja zapisała się w historii świata przede wszystkim jako miejsce prowokacji z 31 sierpnia 1939 roku, kiedy niemieccy napastnicy przebrani za powstańców śląskich zaatakowali stację nadawczą, tworząc pretekst do rozpoczęcia wojny przeciwko Polsce.
Historia tego miejsca jest jednak znacznie szersza. Po II wojnie światowej Radiostacja pełniła kolejne funkcje, między innymi była wykorzystywana do zagłuszania audycji Radia Wolna Europa. Z czasem modrzewiowa wieża stała się nie tylko świadkiem burzliwych wydarzeń XX wieku, ale również ikoną Gliwic – symbolem miasta, często nazywanym „gliwicką wieżą Eiffla”.
Gliwicka Radiostacja od dziesięcioleci pozostaje jednym z najważniejszych symboli miasta – znakiem rozpoznawalnym, wpisanym w jego krajobraz i pamięć mieszkańców. Wystawa plenerowa prezentuje fotografie Jadwigi Janowskiej powstające w latach 2019–2025, ukazując ten niezwykły obiekt w różnych odsłonach, przyglądając się jego współczesnemu wizerunkowi oraz znaczeniom, które narosły wokół niego na przestrzeni lat
– zapowiada Muzeum w Gliwicach.
Prezentowany cykl jest fotograficznym zapisem obecności Radiostacji w przestrzeni Gliwic – jako zabytku techniki, materialnego świadectwa historii, ale także codziennego punktu odniesienia dla mieszkańców. Obiektyw artystki wydobywa zarówno monumentalność drewnianej konstrukcji, jak i jej subtelną obecność w zmieniającym się miejskim pejzażu.
– Fotografie Jadwigi Janowskiej zachęcają do spojrzenia na Radiostację nie tylko przez pryzmat historii, lecz także jako na żywy element współczesnej tożsamości miasta. To opowieść o miejscu, które mimo upływu czasu pozostaje niezmiennie obecne – jako świadek przeszłości i znak współczesnych Gliwic – dodaje Muzeum.
Jadwiga Janowska – artystka wizualna, nauczycielka akademicka, kuratorka. Głównym medium, którym się posługuje, jest fotografia, ale sięga także po kolaż i wideo. Porusza się na granicy dokumentu i kreacji.
Swoje prace pokazywała na licznych wystawach w kraju i za granicą, w tym na Miesiącu Fotografii w Krakowie, Les Rencontres de la photographie d’Arles we Francji, Rotterdam Photo w Holandii czy Oslo Negativ w Norwegii. Swoje pierwsze fotograficzne kroki stawiała w gliwickiej grupie fotograficznej Aczkolwiek. Absolwentka studiów magisterskich w Instytucie Fotografii Kreatywnej Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Obecnie związana z Zakładem Fotografii na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie, gdzie w 2026 roku obroniła doktorat.
(żms)/MwG
