Puste ulice, stary tramwaj na… Dworcowej. Podróż w czasie po Gliwicach z początku lat 90.

Ten trwający 17 minut film już dzisiaj jest bezcennym dokumentem gliwickiej rzeczywistości początku lat 90. Udajmy się w podróż w czasie, zegar ustawiamy na 21 marca 1993 roku. Dla porządku dodajmy, że prezydentem Gliwic był wówczas… Piotr Sarré.

Film udostępniony na YouTube pokazuje trasę przejazdu z centrum Gliwic do Pyskowic.

W oczy rzuca się przede wszystkim… śladowa wręcz ilość samochodów.

Młodsi mieszkańcy Gliwic mogą się zdziwić obecnością torów tramwajowych na ul. Dworcowej, widać też stojący na nich stary tramwaj (kiedyś takie kursowały na linii 1).

REKLAMA

screen z filmu

Filmujący pasażer i kierowca komentują to co widzą z auta. Odbiór nieco zakłóca grające radio i wiadomości (premierem była Hanna Suchocka)
Obok kina Bajka mijamy niezabudowane jeszcze działki. Dalej wjeżdżamy w ulicę Zwycięstwa, widać nieistniejącą od lat, kultową, nieodżałowaną kawiarnię Agawa.

screen z filmu

Budynek magistratu od frontu wygląda zupełnie inaczej, a nad gmachem góruje słynny neon “Chemia leczy, żywi, buduje” (kto to jeszcze pamięta? ;-)

screen z filmu

Słyszymy komentarz, że ulica Zwycięstwa powinna być… deptakiem. Tu akurat nic się nie zmieniło, w 2020 roku wciąż jesteśmy na etapie “powinna”.

Widać też nieukończony wieżowiec Gliwickiego Centrum Handlowego. Autor filmu zwraca uwagę na ślimaczącą się budowę. Nie może oczywiście wiedzieć, że budynek kilka razy zmieni właścicieli, a na jego ukończenie trzeba będzie czekać jeszcze 23 lata!

Nie przeciągajmy jednak, zobaczcie to sami…

(oprac. mf)

REKLAMA
od najnowszych    chronologicznie   najwyżej ocenione
Obywatel GC

Dlaczego wylaczyliscie komentarze pod inf. o mszy pokutnej za molestowane dzieci przez księży w diecezji gliwickiej? Straciliscie wiernego czytelnika, który był z wami od początku….


RED: Temat budzi zbyt wiele emocji, żeby znajdywały one ujście w formie anonimowych komentarzy. Nie podejmujemy się rozpatrywania później, co jest obrazą uczuć religijnych, a co nie, odpowiadania na dziesiątki maili z obydwu stron, oskarżających nas na przemian o cenzurę lub o brak moderacji. Otwarta dyskusja pod własnymi nazwiskami znajduje się na naszym profilu: https://www.facebook.com/24gliwice/posts/2871787992867988

Ala

Pokutować to oni powinni… niech każdy pokutuje za swoje grzechy.

Fan

30 lat minelo pd tej pory szczerze to do niedawna ta dworcowa niczym sie nie roznila niz wtedy a zwyciestwa ta sama z tym ze urzad miasta dostal grill z przodu jezeli ma to pokazywac szybki rozwoj w Polsce to gratuluje

Ja.

Spektakularnych zmian to raczej nie zauważam w odniesieniu dnia dzisiejszego do filmu. Kilka budynków zmieniło kolor elewacji, kilka dobudowano. A cała reszta jest ta sama.
Ale jedno na pewno widać – było dużo czyściej niż dzisiaj.

Cookie Monster

Jak na 27 lat to zmian niezbyt wiele.

CXZ5

Mam inne zdanie. Oczywiście chciałoby się więcej. Na innym filmie z kwietnia 2000 wygląda to trochę inaczej.
https://www.youtube.com/watch?v=tHiLMcznuR4

Ja.

Największą zmianą jest okolica DTŚ. I to właściwie tyle.

Michał

Wtedy 27 lat temu dziurawe drogi po zmianie ustroju można zrozumieć. Dzisiaj po tylu latach niewiele się zmieniło.

black_horse

Skoro wtedy prezydentem był Piotr Sarre, i wszystkie linie tramwajowe jeszcze istnieją, to wynika z tego że niejaki Frankiewicz był likwidatorem całej sieci tramwajowej w Gliwicach. To chyba ewenement na skalę światową.

stara szkapa

Wszystkie, czyli które ? Linie na ul. Mikołowska-Pszczyńskia oraz na na ul. Nowy Świat-Kościuszki-Zygmunta Starego były zlikwidowane jeszcze w latach 80-tych.

Bercik Hindenburg o.s.

Kursy zawieszone, ale torowiska i trakcja zostały. Wystarczyło modernizować. Przedłużyć 1 na Sikornik, a 2 wgłąb Trynku. W drugą stronę 2 na Kopernik lub Łabędy, a od Zabrskiej puścić banke na Sośnice. Poza tym Frankenstein to oligarcha. Został Bürgermeistrem Gleiwitz jak P. Sarré leżał w szpitalu, w niejasnych okolicznościach. Nawet poprzednika nie odwiedził tam…

stara szkapa

To dlaczego zostały zawieszone, z jakiego konkretnie powodu, hę ? Kto miał na tę fanaberię dawać kasę i skąd miała być wzięta w 1993 roku aby rozbudować i zmodernizować linię tramwajową. Które miasto w Polsce w 1993 roku modernizowało i rozbudowywało torowisko tramwajowe ?

gliwiczanin

Olsztyn ma zmodernizowaną i nową linię tramwajową !

stara szkapa

Zmodernizowaną w 1993 roku ? Zmodernizowaną z ukrytym w torowisku zasilaniem czy z przestarzałymi drutami wiszącymi nad torowiskiem ?

black_horse

Zasilanie w torowisku? Szkapino, mylisz tramwaj z metrem albo kolejką piko. Wyobraź sobie że to nie to samo.

stara szkapa

No cóż, nie wiedziałeś co napisać, wiec chwyciłeś się jak tonący brzytwy, bliskiego twemu dziecięcemu sercu tematu kolejek piko w którym czujesz się bezpiecznie i z którego mentalnie nie wyrosłeś. Najwyższa pora abyś dojrzał, wyściubił nos poza kojec i zapoznał się z konstrukcją takich systemów: Ansaldo STS TramWave, Alstom APS, Bombardier Primove, bo o ile w twoim dziecinnym pokoiku udaje ci się zbudować nawet całkiem rozległą sieć torowisk, to jednak chyba nie chcesz uszczęśliwiać Gliwic i Gliwiczan tramwajowym torowiskiem opartym systemu Piko, należy chyba im się coś lepszego od tego co obecnie proponujesz ? Zasługują na to Gliwice, czy masz… Czytaj więcej »

Lolek

W Nicei, tramwaje w niektórych miejscach obywają się bez trakcji. Od choćby na Placu Massena. Jak to robią? Cud!!!

black_horse

@lolek Cud który opisujesz to znane od dawna zjawisko fizyczne polegające na gromadzeniu energii w akumulatorach lub kondensatorach.

Lolek

Czyli wbrew niektórym opinią, da się zbić nowoczesną, cichą, częściowo bez drutów komunikację tramwajową. Tylko niestety nie w naszym mieście, rzekłbym, że nawet w kraju. Bo takie cuda, widziałem tylko na zgniłym lewackim zachodzie.

stara szkapa

A dlaczego udajesz, że zapomniało ci się napisać o zjawisku fizycznym polegającym na przekazywaniu energii indukcyjnie za pomocą cewek umieszczonych w torowisku do cewek zamontowanych pod tramwajem, stosowanym w systemie Bombardier Primove ?

stara szkapa

@ black_horse A dlaczego udajesz, że zapomniało ci się napisać o zjawisku fizycznym polegającym na przekazywaniu energii indukcyjnie za pomocą cewek umieszczonych w torowisku do cewek zamontowanych pod tramwajem, stosowanym w systemie Bombardier Primove ?

black_horse

@stara szkapa 1. Opisuje tylko systemy powszechnego użytku a nie ciekawostki i systemy prototypowe, które że względu na ogromne koszty budowy nie mają szans na zastosowanie w powszechnych systemach transportu. To tak jak od kilkudziesięciu lat mówi się o lewitujacej na poduszce magnetycznej kolei, której dotychczas zbudowano kilka krótkich odcinków. 2. @lolek pisał o systemie tramwaju w Nicei, więc odniosłem się do tego systemu. 3. System cewek w torowisku to dalej zasilanie przewodowe. Jedynie odbierak prądu pantograf zamieniany jest na cewkę. Rozwiązanie owszem, działające ale o niskiej sprawności oraz skutkach ubocznych w postaci zmiennego pola magnetycznego. Ślepy zaułek. 4. Miasta… Czytaj więcej »

Siwy

Bo tam jest inny prezydent miasta!!!!

MariannaA

Breslau

loko

Ale oto że był Franke to nasza wina ,jak glosowało miasto to taki był prezydent i nic się nie zmienia.

stara szkapa

To dlaczego Zabrze w 1993 roku nie zmodernizowały swoich torowisk tramwajowych ? Jeszcze 20 lat później, kiedy tramwaj jechał trasą przez Zabrze wzdłuż ul. Wolności to tak nim wściekle bujało po zwichrowanym torowisku, że można było się porzygać albo ponabijać guzów o poręcze i kasowniki wewnątrz tramwajowego wozu.

Kuba

Olsztyn,Elbląg,Gorzow,Czestochowa Katowice to tylko niektore miasta ktore postawily na nowoczesne tramwaje.A jeszcze jedno w Gorzowie prezydent ktory tylko wspomniał o likwidacji tramwaju natychmiast został odwołany.Gliwice -wstyd.

stara szkapa

Przecież wyraziłem się jasno, Frankiewicz zrobił swoje, wyrwał przecież przestarzałe zużyte, niepotrzebne torowisko, teraz czas na wolę i działanie następnych prezydentów Gliwic, którzy będą budowali nowoczesne linie tramwajowe do każdej gliwickiej dzielnicy jak również do ościennych miejscowości a które będą gliwiczanom służyły przez następne 100 a może i nawet 200 lat. Jest tak, czy nie ?

sebii

@stara szkapa. Nieprawda. Zawieszone były, a 1993 r. jak wprowadzono nowy tabor dwukierunkowy typu 111N, który po zakończeniu remontu wiaduktu na Zabrskiej, miał jeździć właśnie na odwieszonych liniach 1 i 2. Ale właśnie w 1993 r do władzy dostał się Frankeszenka i zamiast reaktywacji zawieszonych linii w 1994 r. nastąpiła akcja wyrywania torów. Natomiast tramwaje dwukierunkowe typu 111N były pierwszymi po upadku komuny wagonami dwukierunkowymi w Polsce. Dziś każda prawie sieć tramwajowa ma swoim taborze wagony dwukierunkowe. Można rzec że gliwiccy tramwajarze byli prekursorem takiego rozwiania w Polsce. A rzeczone wagony 111N jeźdzą do dzisiaj, wraz z nowymi Moderusami Alfa… Czytaj więcej »

stara szkapa

A co jeździło w Gliwicach po tramwajowych szynach, kiedy był remontowany most na Bytomce na ul. Chorzowskiej a przejazd dla samochodów był realizowany po zaasfaltowanym moście tramwajowym i nie było połączenia z zajezdnią na ul. Chorzowskiej, kiedy to na Gliwickiej pętli w Ostropie wybudowano frankowo-blaszakowy hangar do obsługi składów tramwajowych ? Szkoda tylko i dlaczego nie napisałeś, że tramwaje typu 105 i jego pochodna 111 to szmelc a wynika to z tego, że tramwaje te posiadają ramę, która tylko z jednej strony “otacza” umieszczony w centralnej części tzw. “rozrusznik”, przez co cała konstrukcja jest giętka, wiotka i mało sztywna ?

black_horse

???

stara szkapa

To bardzo miło, że podziękowałeś prezydentowi Frankiewiczowi za akcję modernizacji i rozbudowy linii tramwajowych w Gliwicach, choć trochę szkoda, że tak mało wylewnie. Jako znawca zagadnienia wiesz przecież doskonale, że aby zmodernizować ponad stuletnie torowisko to trzeba je najpierw wyrwać z “ziemi” a następnie w jego miejscu wybudować nowe np. w technologii Systemu Blokowo-Gumowego aby tramwaj jeździł cicho na miarę XXI wieku. No i oczywiście z ukrytym w torowisku zasilaniem aby nie być narażonym na niepotrzebne opłaty z powodu zawieszenia drutów zasilających na prywatnych budynkach. Np. przy modernizacji linii kolejowej Katowice-Kraków rozbiera się nawet stare ponad stuletnie nasypy i usypuje… Czytaj więcej »

black_horse

@stara szkapa Znawca tramwajów z Wikipedii się znalazł. “Rozrusznik” w tramwaju, zasilanie w torowisku, nowe nasypy. Bystrzaku, torowisko nie było stuletnie, tylko linia tramwajową była 115 letnia. Jej przebieg. Nie szyny. Widzisz różnicę? 100 letnie torowisko było na skrzyżowaniu Górnych wałów i Zygmunta starego. Jego atrapa po ostatnim remoncie jest tam do dzisiaj. Znafca.

stara szkapa

Zapoznaj się lepiej z konstrukcją oporowego układu rozruchowego oparty na rozruszniku bębnowym GBT-373, tylko zrób to w miarę szybko zanim zainstalują ci rozrusznik serca, czego oczywiście ci nie życzę.

stara szkapa

Od razu widać, że nie jesteś z Gliwic i nie wiesz co się w Gliwicach dzieje, jak już to wąskotorowe torowisko na ul. Górnych Wałów zachowało się w dwóch miejscach: na odcinku pomiędzy skrzyżowaniami z ul. Jana Pawła II i ul. Ziemowita oraz na skrzyż. Górnych Wałów i Zygmunta Starego i jest to oryginalne to samo torowisko, które było tam przed remontem a nie żadna atrapa a co do atrapy to przypuszczam, atrapą to było to coś, czym ciebie zrobiono.

black_horse

@ stara szkapa Koniecznie chcesz mnie obrazić ? Czerpiesz z tego jakąś satysfakcję ? Robi ci się dobrze ? Cały czas walisz ad personam. Wyluzuj, bo karma zawsze wraca.
Torowisko oryginalne to może i było, do czasu słynnego remontu sprzed kilku lat, kiedy to wykopano dziurę w ziemi w śladzie ulicy na ponad metr. To co później ułożono na wzór tamtego jest atrapą, makietą, przedmiotem służącym do oszukania obserwatora, imitacją.

Aga

Super ten film! Dzięki autorom za udostępnienie. Dziwne, że YouTube nie zablokował ze względu na ścieżkę dźwiękową. Swoją drogą podzielam gust muzyczny.

SS3

Tak, kiedyś to nawet radio było lepsze.

słuchacz

Najlepsze było Radio Erewań.

parKing

YouTube nie blokuje ze względu na ścieżkę dźwiękową tylko wyłącza/przenosi monetyzację reklam.

prawda

Gliwice nic się nie zmieniają i widać to dobitnie po przejrzenie całego filmu. Ulica Zwycięstwa jest dalej szarą ponurą komunistyczną ulica, Plac Piastów nic się nie zmienił. Wtedy jeszcze z wielu kamienic nie odpadał nawet tynk jak teraz.

krzysztof

za frankiewicza pozostał w mieście syf na ulicach i armia niemot urzędniczych

lOLEK

WSTYD FRANKIEWICZ.

Pamiętam jak dziś

To nie jest stary tramwaj linii 1 tylko stary tramwaj wykorzystywany jako “techniczny” oznaczony jedynką najprawdopodobniej z sentymentu albo celem odróżnienia. W latach 90 nie było już linii 1.

Pieszy

Po tych torach kursowała niegdyś również 2. Z Dworcowej tory prowadzily Mikołowską i Pszczyńska do skrzyżowania z Bojkowską. Tam był końcowy przystanek. “Dwójka” wracała jadąc w kierunku dworca kolejowego.

stara szkapa

Nic nie pamiętacie oby dwaj. Końcowy przystanek był przy wąskotorówce na Trynku. A było to wynikiem jeszcze XIX wiecznej sytuacji, kiedy to linię wąskotorową do Rud wybudowała spółka eksploatująca wąskotorowe tramwaje w Gliwicach. Po “przekuciu” w latach 20-tych XX w. tramwaju wąskotorowego z 30 cali pruskich czyli 785 mm na normalnotorowy rozstaw 1435 mm linia tramwajowa już normalnotorowa docierała w dalszym ciągu do przystanku wąskotorówki na Trynku. W latach 70-tych XX wieku remontowano ul. Pszczyńską przy okazji ją poszerzając i wtedy to linia tramwajowa została skrócona do skrzyżowania z ul. Bojkowską.

mieszczuch

A potem przyszedł Franio destruktor i piękny sen o mieście Gliwice zniknął ale pozostały nam wspomnienia zapisane w kadrach zdjęć i filmów.

trt

Ile drzew wtedy rosło :(

Daniel

Co do Gliwic źle się dzieje

Imiu

jeśli tak wyglądają zmiany PO tylu latach, dekadach, tzn. że to musi być Polska XD

Rysio

Brawo Frankiewicz słońce Gliwic. Nic się nie zmieniło poza likwidacją tramwaju. Twierdza obroniona! Nie zabiorom.

Urko

Ehhh…. Chyto za herco…

Piotr

Wszelkie posiadane, stare filmy, o Gliwicach (i nie tylko), można przynieść na coroczną imprezę Home Movie Day w Katowicach. Brak projektora nie jest już przeszkodą. Nadal warto poszukiwać starych filmów celuloidowych, nawet z odległych dekad XX wieku:
https://www.youtube.com/watch?v=I_bIvkZJxyk

prosty_gliwiczanin

A ja chciałbym wiedzieć co się właściwie stało z Placem Piastów, że tak różni się od tego ze zdjęć z lat 20-tych. Znalazłem nieliczne informacje o pożarach zabudowań podczas zdobywania miasta przez Armię Czerwoną, zdjęć jednak jest jak na lekarstwo. Najbardziej ciekawi mnie to jak to wyglądało bezpośrednio po wojnie, zwłaszcza lata 40-te i 50-te.

stara szkapa

Przede wszystkim zlikwidowano zlokalizowaną w jego centrum stację benzynową, podobnie jak zlikwidowano podobne stacje na ul. Nowy Świat, Daszyńskiego, Zabrskiej, Chorzowskiej. Na ul.Toszeckiej też “zlikwidowano” taką stację, tylko że na jej miejscu wybudowano nową. Polecam stronę “Gliwickie Metamorfozy”, jak również dwa albumy o przedwojennych Gliwicach Marka Gabzdyla “Gliwice Wczoraj”.

SS3

Do Katowic jest 6 godzin, całe zatem szczęście, że nie trzeba projektora dźwigać ;-)

Czar

Niedziela rano to jaki ma być ruch…

Bercik Hindenburg o.s.

Bany we Gleiwitz są potrzebne!!!

!!!

Jak dziura w moście.

Obserwujący

Wówczas glajwice były wioseczką.
Dzisiaj są jeszcze większą wioseczką.
W dodatku brudną,zaniedbaną,zasyfioną,obdrapaną,byle jaką.Z zanieczyszczonym powietrzem, brudnymi budynkami, krzywymi chodnikami i ulicami.
Widać,że dobry gospodarz jest pilnie potrzebny.

Czy to ważne jak się nazywam?

Chyba nigdy w Kaliszu nie byłeś.

MariannaA

Po jakiemu te Glajwice? Tak mówili chadziaje po przyjeździe drabiniokiem ciągniętym przez kozy?

Maria

Najprościej było zlikwidować tramwaj,aby ludziom nie było za bardzo wygodnie .Zwykli ludzie się nie liczą,auta mają mieć więcej miejsca.

Krzysztof

Hmm, jeśli data na filmie się zgadza, to akurat był dzień moich 13-tych urodzin ;) Wtedy była to niedziela, dlatego mały ruch na ulicach.

Neptunder

Zmienilo sie duzo , nie ma tramwajow, szkieletor “ozyl”, szkoda ,ze autor filmiku nie przyjechal sie ulica Daszynskiego, dawniej Nowotki a jeszcze dawniej Kieferstädtel Strasse i nie nakrecil pare scenek z koszarami WOP ,dawniejszymi Ulan Kaserne. Tam stoi tylko jeden budynek . Poza tym warto przypomniec o koszarach pruskiej konnej policji przy ulicy Okrzei,tam jest teraz osiedle dla kredytobiorcow. Poza tym jest wiele ciekawych miejsc ,ktore pozostana tylko w pamieci ,np.fontanny ,male skwerki , czy kiosk przed kopalnia itd. Ale najwazniejsze budowle na wskrosc XXIwieku sa Hala Podium ,ktora sluzy jako pomnik megalomanskiej “przedsiebiorczosci” bylego prezydenta Gliwic i siedziba biskupa… Czytaj więcej »

Karol

I co lewaki. Było mniej aut zdecydowanie mniej raka, zdrowa żywność niemodyfikowana. Pedalujacy się nie obnosili swoimi zamiłowaniami. Ludzie nie gapili się na komórki tylko rozmawiali ze sobą. Taka normalność nie to co teraz.

Marcus

Wszyscy by chcieli żeby się zrobił Londyn ale Gliwice są i tak spoko

spoko, spoko

To by była masakra masakry, wolę już mieszkać w spokojnych, prowincjonalnych Gliwicach.