Otwarcie wystawy „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu” w Willi Caro (ul. Dolnych Wałów 8a), połączone z wykładem kuratorskim, odbędzie się w piątek, 27 marca. Niezwykła podróż w czasie do świata zapachu świeżo palonej kawy, gwaru rozmów, stukotu filiżanek i artystycznych sporów sprzed stu lat rozpocznie się o godzinie 17:00.
Przygotowywana ekspozycja jest opowieścią o fenomenie kawiarni z lat 1900–1930 – miejsc, w których pulsowało życie artystyczne i intelektualne miast. Organizatorzy chcą ukazać to zjawisko szeroko: od Lwowa, przez Kraków, aż po Gliwice. To właśnie w kawiarniach rodziły się idee, kształtowały środowiska twórcze i budowała miejska tożsamość.
– Wystawa powstała dzięki zaangażowaniu wielu prywatnych kolekcjonerów, admiratorów przeszłości Gliwic. Dzięki ich wspaniałomyślności możemy pokazać dzisiaj unikalne okazy przeszłości gliwickich kawiarń: porcelanowe filiżanki i talerzyki z „Haus Oberschlesien”, wykonane na specjalne zamówienie w firmie Bauscher Weiden, sztućce, dzbanki, dzbanuszki, mleczniki i tace. Wśród niespodzianek – pudełko na tort z „Café Schnapka”, patera na ciasto i popielniczka z domu handlowego Arnolda Pesego w Gliwicach, zastawa z „Theater Café” w Gliwicach i z „Kawiarni Szkockiej” we Lwowie. To tylko okruchy przeszłości, niemi świadkowie cudem ocaleni z pożogi wojennej i powojennej – informuje Muzeum w Gliwicach.
Szczególne miejsce zajmą przedmioty secesyjne z kolekcji naszego Muzeum i „złotych lat 20.” – art déco, oraz – dzięki uprzejmości prywatnego kolekcjonera pana Pawła Michalskiego – oryginalne meble kawiarniane z fabryki Thonet, które przeniosą zwiedzających wprost w klimat belle époque
– dodaje Muzeum.
Nad koncepcją i realizacją wystawy będą czuwać kuratorki: Katarzyna Podniesińska, Magdalena Laskowska oraz Patrycja Gwoździewicz – zespół, który z pasją i dbałością o detal przywraca do życia świat dawnych kawiarni, łącząc rzetelność badawczą z wyczuciem nastroju epoki.
Dzięki współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie zaprezentowane zostaną także unikalne, na co dzień niedostępne zbiory związane z krakowską bohemą – m.in. z twórczością Stanisława Wyspiańskiego, Witolda Wojtkiewicza, Leona Wyczółkowskiego czy Jacka Malczewskiego – plejadą artystów Młodej Polski. Pokazany zostanie ich talent w mniej oczywistym wydaniu: w drukach ulotnych – zaproszeniach na wieczory i pikniki kabaretu „Zielony Balonik”, plakatach, wzajemnych karykaturach – utrzymanych w duchu secesyjnej linii, szybkiej kreski i ostrego dowcipu, z wyraźnymi inspiracjami grafiką francuską. Krakowską część ekspozycji dopełnią dawne reklamy („słodkie wieczory z tańcami”, plakaty browarów, reklamy papierosów), sceny z wnętrz kawiarń i widoki miasta, a także oryginalne kukiełki z kabaretu „Zielony Balonik”.
Wystawie towarzyszy publikacja: „Gliwice á la carte”
Pokrótce opisane są w niej dwa światy, inne z uwagi na położenie geograficzne, różnice kulturowe i językowe oraz sposób udokumentowania środowiska artystycznego. To Kraków i Gliwice. Historia najsłynniejszych lokali krakowskich w opracowaniu Magdaleny Laskowskiej i Katarzyny Podniesińskiej z Muzeum Narodowego w Krakowie oraz wybranych lokali gliwickich w ujęciu Patrycji Gwoździewicz z Muzeum w Gliwicach.
W dalszej części publikacji „Gliwice à la carte” znajdują się teksty o wielu gliwickich lokalach, które pierwotnie ukazywały się w ramach przewodników Gliwice znane i nieznane dokumentujących Gliwickie Dni Dziedzictwa.
Wernisaż wystawy odbędzie się 27 marca (piątek) o godz. 17.00 i będzie połączony z wykładem wprowadzającym. Wstęp jest wolny, ale liczba miejsc ograniczona. Ekspozycja potrwa do 20 września 2026 r.
Wystawa „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie sto lat temu” powstała we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie. Organizator: Muzeum w Gliwicach.
(żms)/MwG
