Gliwickie Muzeum stara się o pozwolenie budowlane niezbędne do remontu trzech budynków Radiostacji. Nie jest to powrót do oprotestowanego przez społeczników projektu, a jedynie prace mające zapobiec postępującej degradacji obiektów. W decyzji o tym co ostatecznie powstanie w tym miejscu mają pomóc planowane na najbliższe miesiące konsultacje społeczne.
Jeszcze niedawno nie było wątpliwości, że najbardziej rozpoznawalnym obiektem Gliwic jest wieża Radiostacji, stanowiąca najwyższą budowlę w Gliwicach i symbol historyczny. Od kilku lat miasto najczęściej promuje jednak hala PreZero Arena, a ostatnio zwraca uwagę “złoty” kciuk autorstwa Jana Śliwki ustawiony przy Skwerze Europejskim. Radiostacja zeszła jakby na dalszy plan, choć wciąż można oglądać tam autokary przywożące uczestników wycieczek, także zagranicznych, chcących zobaczyć ten obiekt.
Radiostacja w 1988 roku
Miasto (dawniej) zainwestowało w wyeksponowanie tego cennego zabytku
Kilka dekad temu teren pomiędzy ulicami Tarnogórską a Lubliniecką został udostępniony mieszkańcom. Wybudowano odcinek ostatniej z ulic wraz z parkingiem, a w sąsiedztwie masztu powstała pierwsza w mieście droga rowerowa (oddana do użytku w 1995 roku), wzdłuż której stanęły ławki i wykonano nasadzenia.
Od 2008 roku – jak podaje magistrat – w kompleksie Radiostacji funkcjonować zaczął Oddział Muzeum w Gliwicach, a już rok później (w 2009) miasto przystąpiło do rewitalizacji przestrzeni wokół wieży. Zmianę tę zresztą doceniono.
Radiostacja gliwicka w 1998 r. – Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów. Od 2008 roku jeden z oddziałów Muzeum w Gliwicach.
Zdjęcie pochodzi z albumu “Gliwice” wydawnictwo “Wokół nas” – fotopolska.eu.
Zagospodarowany plac wokół Radiostacji Gliwickiej zdobył tytuł „Najlepszej Przestrzeni Publicznej Województwa Śląskiego 2010” w kategorii „Urbanistyka”. Nagrodę przyznano za „udostępnienie w formie przestrzeni publicznej założenia o wartości historycznej, za zdyscyplinowaną i czytelną kompozycję, za wyważone i szlachetne środki wyrazu odpowiednie do skali i charakteru założenia, za poszanowanie i poszerzenie przekazu historycznych treści i powagi miejsca”.
Później, poza wykonaniem parku akustycznego i realizacją rachitycznych nasadzeń wzdłuż ogrodzenia terenu, wiele w tym obiekcie nie zmieniano. Perspektywa dużej inwestycji pojawiła się dopiero w ostatnich latach.
Pracownia Nizio Design na zlecenie gliwickiego Muzeum pracowała nad utworzeniem w obiekcie przy ul. Tarnogórskiej – jak podkreślano w owym czasie – jednego z ważniejszych w kraju ośrodków muzealno-edukacyjnych, tematycznie związanych z II wojną światową.
Zapowiedzi, a przede wszystkim wizualizacje multimedialnej wystawy, robiły spore wrażenie. W jednym z budynków miał powstać aparthotel, w podziemiach multimedialna wystawa. Reakcja społeczników, którzy obawiając się utraty szansy na wpisanie obiektu na listę światowego dziedzictwa UNESCO interweniowali w Narodowym Instytucie Dziedzictwa (instytucja podlegająca pod Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego), ostatecznie doprowadziła do blokady tej inwestycji.
Obiekt trwa więc z grubsza w stanie, w jakim był – poza drewnianą wieżą i dość estetycznym otoczeniem, nie oferując wielu atrakcji przeciętnym zwiedzającym. Tych zaś (nie licząc imprez), od stycznia do końca września 2025 roku było ponad 6,8 tysiąca (to wynik lepszy, niż w 2024 r.).
Będzie remont budynków w kompleksie Radiostacji
Obecnie w Muzeum w Gliwicach prowadzone są przygotowania do realizacji zadania pn. „Bieżące prace remontowe o zróżnicowanym zakresie w budynkach Radiostacja Gliwice”. W drugiej połowie czerwca br. instytucja złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na wykonanie robót.
– Na obecnym etapie przedsięwzięcie znajduje się w fazie uzgadniania dokumentacji projektowej. Etap ten poprzedzony był konsultacjami z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (marzec-kwiecień) i wizji lokalnej, która służyła uzgodnieniu stanowisk i zapoznania WKZ ze specyfiką i celem proponowanych działań oraz uzyskania stosownych zgód – informuje Leszek Jodliński, dyrektor Muzeum w Gliwicach.
Jak dodaje, w wyniku dokonanych konsultacji planowany zakres robót obejmuje wykonanie podstawowych prac remontowo-konserwatorskich, których celem jest zabezpieczenie obiektów przed dalszą degradacją oraz poprawa ich stanu technicznego.
– Przewiduje się w szczególności naprawę i konserwację wybranych elementów elewacji, naprawę i odczyszczenie kamiennych, piaskowych cokołów (w razie potrzeby wymianę zniszczonych ciosów piaskowca na nowe) oraz naprawę wybranych elementów stolarki okiennej i drzwiowej, osuszenie części fundamentów, założenie opasek izolacyjnych a także wykonanie innych niezbędnych prac naprawczych. Celem działania ma być także uszczelnienie fragmentów rynien i spustów – kontynuuje Jodliński.
Planowane roboty mają charakter zabezpieczający i remontowy. Nie obejmują przebudowy ani zmiany sposobu użytkowania budynków, w tym nadania nowych funkcji wnętrzom dawnych budynków mieszkalnych
– wyjaśnia dyrektor MwG.
Zgodnie z planem przetargów Muzeum w Gliwicach na 2026 rok orientacyjna szacunkowa wartość robót wynosi niecałe 2 mln zł netto. Ostateczna wartość zamówienia będzie jednak znana po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i wyłonieniu wykonawcy.
Co dalej z Oddziałem Radiostacja?
Czy jednak Muzeum ma jakieś plany wobec kompleksu przy ulicy Tarnogórskiej? Pytany o tę sprawę w ubiegłym roku dyrektor Jodliński informował, że instytucja podejmuje współpracę z m.in. wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej nad opracowaniem studyjnych koncepcji rewitalizacji Radiostacji (jako elementu planowanej społecznej debaty nad kształtem tego miejsca i przygotowania jego kandydatury do mianowania na listę światowego Dziedzictwa UNESCO).
Takie opracowania można zobaczyć w branżowym portalu magazynu Architektura i Biznes. We wrześniu opublikowano tam koncepcję, której autorkami były Olivia Portka i Wiktoria Domagała z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej. Projekt Centrum Edukacyjno-Wystawienniczego „Radio-642” powstał pod kierunkiem prof. Katarzyny Ujmy-Wąsowicz oraz Szymona Świderskiego. W październiku z kolei ukazała się „Koncepcja Centrum Edukacyjno-Wystawienniczego Radiostacja Gliwice” autorstwa Tytusa Tarczyńskiego i Grzegorza Sygieta z tegoż wydziału.
Oprócz tego Muzeum podejmowało też współpracę z miastem w zakresie opracowania planu ogólnego dla tego obszaru.
Te działania są elementem planowanej w 2026 roku szerszej, zorganizowanej konsultacji społecznej, której w przypadku Radiostacji nie przeprowadzono i co także znalazło swój wyraz w negatywnym przyjęciu projektu przez MKiDN
– informował Jodliński we wrześniu ub. r.
Teraz, na etapie przygotowań do bieżącego remontu budynków, Muzeum nie chce przekazać informacji dotyczących ewentualnych przyszłych inwestycji, ani dalszych planów zagospodarowania obiektów.
– Planowane są wszakże konsultacje społeczne, dotyczące oczekiwań związanych z programem funkcjonalnym Oddziału. Przeprowadzi je podmiot wyłoniony w drodze postępowania zamówienia publicznego. Mamy nadzieję, iż do działań takich (wyłonienie podmiotu, realizacja zadania i opracowanie wniosków / wytycznych) nastąpi w tym roku – podsumowuje Jodliński.
(żms)
